Giải Bài tập 1 trang 61 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Để xây dựng dàn ý cho bài nói về nguyên tắc thảo luận trước khi cuộc thảo luận bắt đầu cần:
– Xem lại những hướng dẫn về cách thảo luận đã học ở các lớp dưới.
– Tổ chức ý xoay quanh các vấn đề chính (tiêu điểm): bám sát vấn đề thảo luận; thể hiện được sự nắm bắt đầy đủ các ý kiến phát biểu trước đó; xác định rõ góc độ nhìn nhận cá nhân về vấn đề thảo luận; trình bày ý kiến mạch lạc; đảm bảo thời gian trình bày; hướng tới vấn đề chung, không công kích cá nhân;...
Gợi ý trả lời
Yêu cầu của bài tập: Xây dựng dàn ý cho bài nói trình bày về *nguyên tắc thảo luận* cần được thống nhất trước khi cuộc thảo luận bắt đầu. Dựa vào các gợi ý (xem lại hướng dẫn cách thảo luận đã học, tổ chức ý xoay quanh các tiêu điểm), có thể xây dựng dàn ý gồm ba phần như sau.
a) Mở đầu
- Nêu lí do cần thống nhất nguyên tắc thảo luận: một cuộc thảo luận chỉ đạt hiệu quả khi mọi người cùng tuân theo những quy ước chung ngay từ đầu, tránh lạc đề, tranh cãi vô ích hoặc công kích lẫn nhau.
- Giới thiệu khái quát vấn đề sẽ trình bày: những nguyên tắc cơ bản mà các thành viên cần nhất trí trước khi thảo luận.
b) Nội dung chính (triển khai theo các tiêu điểm)
Trình bày lần lượt từng nguyên tắc, mỗi nguyên tắc là một ý rõ ràng, mạch lạc:
- *Bám sát vấn đề thảo luận:* mọi ý kiến phát biểu phải tập trung vào đúng chủ đề, không nói lan man, lạc đề.
- *Lắng nghe và nắm bắt đầy đủ ý kiến của người nói trước:* trước khi phát biểu cần theo dõi, ghi nhận các ý kiến đã nêu để tránh trùng lặp và biết cách phản hồi phù hợp.
- *Xác định rõ góc độ nhìn nhận cá nhân:* mỗi người nêu rõ quan điểm riêng của mình về vấn đề, có lí lẽ và bằng chứng đi kèm.
- *Trình bày ý kiến mạch lạc, rõ ràng:* nói đúng trọng tâm, có bố cục, dùng từ ngữ dễ hiểu để người nghe nắm được ý.
- *Đảm bảo thời gian trình bày:* phát biểu ngắn gọn, đúng thời lượng được quy định để mọi người đều có cơ hội nói.
- *Hướng tới vấn đề chung, không công kích cá nhân:* tranh luận về ý kiến chứ không chỉ trích, xúc phạm người có ý kiến khác; giữ thái độ tôn trọng, hợp tác.
- (Có thể bổ sung: tôn trọng quyết định của người điều hành, phát biểu khi được mời, không ngắt lời người khác...).
c) Kết thúc
- Khẳng định lại tầm quan trọng của việc thống nhất các nguyên tắc trên: đó là điều kiện để cuộc thảo luận diễn ra trật tự, hiệu quả và đạt được mục tiêu chung.
- Mời các thành viên trao đổi, bổ sung và cùng cam kết thực hiện các nguyên tắc trước khi bắt đầu thảo luận.
Lưu ý khi trình bày: dàn ý nên ghi dưới dạng các ý ngắn gọn (từ khóa, cụm từ) để khi nói có thể chủ động diễn đạt; sắp xếp các ý theo trình tự hợp lí, làm nổi bật các tiêu điểm đã xác định.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.