Giải Bài tập 1 trang 37 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Tìm đọc một số văn bản nghị luận có nội dung tương tự những văn bản mà em đã học ở bài 8. Trải nghiệm để trưởng thành. Ghi vào nhật kí đọc sách nội dung chính và ý kiến, lí lẽ, bằng chứng được nêu ra trong văn bản nghị luận. Khi đọc, cần tìm hiểu mối quan hệ giữa mục đích của người viết (thuyết phục người đọc về một vấn đề) và cách sử dụng, sắp xếp các lí lẽ, bằng chứng để đạt mục đích đó. Hãy ghi vào nhật kí đọc sách những điểm đáng chú ý trong cách mà người viết dùng lí lẽ và bằng chứng để thuyết phục người đọc.
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn làm Bài tập 1 – Đọc mở rộng (trang 38)
Đây là bài tập ghi nhật kí đọc sách sau khi học Bài 8 *Trải nghiệm để trưởng thành*. Cụm văn bản nghị luận em đã học gồm *Bản đồ dẫn đường* (Đa-ni-en Gốt-li-ép) và *Hãy cầm lấy và đọc* (Huỳnh Như Phương) — đều bàn về lẽ sống, cách trưởng thành, việc đọc sách. Em cần tự tìm đọc một văn bản nghị luận có nội dung tương tự rồi ghi lại theo các bước sau.
a) Chọn và giới thiệu văn bản
Chọn một văn bản nghị luận ngắn, dễ tìm, cùng chủ đề *trải nghiệm – trưởng thành*. Ví dụ:
- *Đừng sợ vấp ngã* – bàn về việc không nên sợ thất bại.
- *Tự học – một thú vui bổ ích* – bàn về giá trị của việc tự học.
- Một bài viết nghị luận ngắn về tuổi trẻ, ước mơ, nghị lực vươn lên…
Ghi rõ: nhan đề, tác giả (nếu có), xuất xứ (sách, báo, trang web).
b) Ghi nội dung chính (luận đề) của văn bản
Nêu ngắn gọn vấn đề mà người viết muốn thuyết phục người đọc. Ví dụ với *Đừng sợ vấp ngã*: *“Thất bại, vấp ngã là điều khó tránh; điều quan trọng là đừng sợ hãi mà bỏ cuộc, hãy dũng cảm đứng dậy đi tiếp.”*
c) Ghi hệ thống ý kiến – lí lẽ – bằng chứng
Lập bảng hoặc gạch đầu dòng theo mẫu: Ý kiến (luận điểm) – điều người viết khẳng định; Lí lẽ – lời giải thích vì sao ý kiến đó đúng; Bằng chứng – dẫn chứng thực tế, số liệu, câu chuyện, tấm gương người thật việc thật.
Ví dụ (với *Đừng sợ vấp ngã*):
- *Lí lẽ:* Ai cũng từng thất bại, kể cả người thành công; vấp ngã giúp ta trưởng thành.
- *Bằng chứng:* Oan Đi-xnây từng bị sa thải, phá sản nhiều lần; Lu-i Pa-xtơ chỉ là học sinh trung bình; Lép Tôn-xtôi từng bị đình chỉ học… nhưng tất cả đều thành công.
d) Nhận xét mối quan hệ giữa mục đích và cách dùng, sắp xếp lí lẽ – bằng chứng (yêu cầu trọng tâm)
Chỉ ra điểm đáng chú ý trong cách lập luận, chẳng hạn:
- Mục đích là thuyết phục, nên người viết sắp xếp nhiều bằng chứng từ người nổi tiếng để tạo sức nặng, khiến lí lẽ đáng tin.
- Lí lẽ đi trước, bằng chứng theo sau để minh hoạ, hoặc nêu bằng chứng dồn dập rồi rút ra kết luận, tạo ấn tượng mạnh.
- Bằng chứng được chọn tiêu biểu, có thật, gần gũi nên dễ đồng cảm, tăng tính thuyết phục.
- Giọng văn, câu hỏi tu từ, lời khuyên trực tiếp hướng thẳng đến người đọc để tác động tình cảm.
e) Hoàn thiện trang nhật kí đọc sách
Ghi đủ: ngày đọc – nhan đề/tác giả – nội dung chính – hệ thống ý kiến, lí lẽ, bằng chứng – nhận xét về nghệ thuật lập luận – cảm nghĩ hoặc bài học em rút ra.
> Lưu ý: Đây là bài thực hành đọc mở rộng, không có đáp án cố định. Em tự chọn văn bản và ghi nhật kí theo trải nghiệm đọc của mình; làm kĩ nhất là mục d).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.