Giải Bài tập 2 trang 37 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Tìm đọc một số văn bản thông tin có nội dung gần với những văn bản mà em đã học ở bài 9. Hoà điệu với tự nhiên. Ghi vào nhật kí đọc sách nội dung chính và cách triển khai nội dung trong văn bản thông tin (chẳng hạn theo trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, mức độ quan trọng hoặc các đối tượng được phân loại). Khi đọc, em cũng cần chú ý những yếu tố có thể có của văn bản thông tin như sa pô, cước chú, tài liệu tham khảo, phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (hình ảnh, số liệu,...) và ghi vào nhật kí đọc sách những điểm đáng quan tâm liên quan đến các yếu tố này.
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn làm bài — Đọc mở rộng (Bài tập 2, trang 38)
Đây là bài tập thực hành đọc mở rộng gắn với Bài 9 *Hoà điệu với tự nhiên* (các văn bản thông tin bàn về mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên). Em cần tự tìm đọc một văn bản thông tin có nội dung gần gũi, rồi ghi nhật kí đọc sách theo đúng các yêu cầu của đề. Dưới đây là gợi ý cách làm và một bài mẫu để em tham khảo.
a) Cách chọn văn bản
- Chọn văn bản thông tin (không phải truyện, thơ) có đề tài về thiên nhiên, môi trường, động – thực vật, biến đổi khí hậu, bảo vệ Trái Đất… tương tự các văn bản đã học ở Bài 9.
- Nguồn tìm: báo *Thiếu niên Tiền phong*, tạp chí khoa học cho thiếu nhi, sách phổ biến khoa học, các bài viết trên báo in/báo mạng uy tín.
- Ví dụ các văn bản phù hợp: *"Thuỷ tiên tháng Một"*, các bài viết kiểu *"Rừng – lá phổi xanh của Trái Đất"*, *"Vì sao loài ong có vai trò quan trọng với sự sống?"*, *"Rác thải nhựa và đại dương"*…
b) Nội dung cần ghi vào nhật kí đọc sách
*(1) Thông tin chung:* tên văn bản, tác giả, nguồn, ngày đọc.
*(2) Nội dung chính:* tóm tắt trong 2–3 câu điều mà văn bản muốn thông tin tới người đọc.
*(3) Cách triển khai nội dung:* xác định văn bản được tổ chức theo trật tự nào —
- *trật tự thời gian* (sự việc nối tiếp theo trước – sau),
- *quan hệ nhân quả* (nguyên nhân → kết quả),
- *mức độ quan trọng* (ý quan trọng trình bày trước),
- *phân loại đối tượng* (chia thành các nhóm, các mặt).
*(4) Các yếu tố hình thức đáng chú ý:* sa pô (đoạn in đậm mở đầu tóm tắt nội dung), cước chú (giải thích từ khó ở chân trang), tài liệu tham khảo, và phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (hình ảnh, sơ đồ, bảng biểu, số liệu…) — ghi rõ chúng giúp em hiểu thêm điều gì.
*(5) Điểm đáng quan tâm / cảm nghĩ:* thông tin em thấy mới mẻ, bổ ích hoặc bài học rút ra.
c) Bài mẫu (nhật kí đọc sách)
> NHẬT KÍ ĐỌC SÁCH
> - Văn bản: *Rừng – lá phổi xanh của Trái Đất*
> - Nguồn: Báo/Tạp chí phổ biến khoa học — Ngày đọc: …/…/…
>
> • Nội dung chính: Văn bản cung cấp thông tin về vai trò to lớn của rừng đối với sự sống (điều hoà khí hậu, cung cấp ô-xi, giữ đất, giữ nước, bảo vệ đa dạng sinh học) và cảnh báo hậu quả của việc tàn phá rừng, từ đó kêu gọi con người bảo vệ rừng.
>
> • Cách triển khai nội dung: Văn bản triển khai chủ yếu theo quan hệ nhân quả — vì rừng có các chức năng quan trọng (nguyên nhân) nên khi rừng bị phá sẽ gây ra hạn hán, lũ lụt, biến đổi khí hậu (kết quả); đồng thời có đoạn trình bày theo mức độ quan trọng, nêu vai trò quan trọng nhất của rừng (lá phổi xanh) lên trước.
>
> • Các yếu tố hình thức đáng chú ý:
> - *Sa pô:* đoạn in đậm mở đầu nêu khái quát rừng là "lá phổi xanh", tạo ấn tượng và dẫn dắt người đọc.
> - *Cước chú:* giải thích thuật ngữ "đa dạng sinh học" ở chân trang giúp em hiểu từ khó.
> - *Số liệu và hình ảnh (phương tiện phi ngôn ngữ):* bức ảnh rừng bị chặt phá và con số về diện tích rừng mất đi mỗi năm làm thông tin trở nên cụ thể, thuyết phục và gây xúc động hơn.
> - *Tài liệu tham khảo:* nêu ở cuối bài, cho thấy thông tin có cơ sở, đáng tin cậy.
>
> • Điểm đáng quan tâm: Em bất ngờ trước con số diện tích rừng bị mất mỗi năm; qua đó em hiểu bảo vệ rừng chính là bảo vệ sự sống của chính con người, và tự nhắc mình chung tay trồng cây, giữ gìn môi trường.
*Lưu ý:* Em hãy thay bằng văn bản thông tin mà chính em tìm đọc và ghi lại theo cảm nhận riêng để nhật kí đọc sách thật sự là của em.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.