Giải Câu 2 trang 40 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Tìm một số câu văn cho biết rõ hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. Hoàn cảnh này có liên quan như thế nào tới đời sống được thể hiện trong tác phẩm?
(văn bản: Những tấm lòng cao cả (Ét-môn-đô đơ A-mi-xi))
Gợi ý trả lời
a) Một số câu văn cho biết hoàn cảnh ra đời của tác phẩm
Trong lời mở đầu (lời tựa) cuốn sách, tác giả đã nói rõ hoàn cảnh ra đời của tác phẩm qua những câu như:
- *"Cuốn sách này đặc biệt dành cho các em học sinh bậc tiểu học, trạc chín, mười tuổi."*
- *"Có thể đặt cho nó cái tên: Chuyện một năm học của một học sinh lớp Ba, viết ở một trường tiểu học thuộc miền Bắc nước I-ta-li-a."*
- *"... Nhưng khi nói 'một học sinh lớp Ba viết', tôi không có ý nói là chính em đã viết đúng như những điều in ra ở đây. Em đã ghi dần vào vở những điều em mắt thấy, tai nghe, em cảm, em nghĩ... ở trong trường và ngoài phố. Cuối năm, bố em đã dựa vào những trang ấy mà viết lại thành cuốn sách này, cố giữ nguyên ý nghĩ và giữ nguyên, nếu có thể, cả những lời của con."*
Qua những câu đó, ta biết: tác phẩm được viết như cuốn nhật kí ghi lại một năm học (từ tháng Mười năm trước đến tháng Bảy năm sau) của cậu bé En-ri-cô, học sinh lớp Ba ở một trường tiểu học miền Bắc nước I-ta-li-a; nhật kí ấy về sau được người bố chỉnh lí, viết lại thành sách và dành cho thiếu nhi.
b) Mối liên quan giữa hoàn cảnh ra đời với đời sống được thể hiện trong tác phẩm
Hoàn cảnh ra đời ấy gắn bó chặt chẽ với đời sống được phản ánh trong tác phẩm:
- Vì tác phẩm được dựng lại từ chính cuốn nhật kí của một cậu học trò nhỏ, nên đời sống hiện lên trong sách là đời sống chân thực, gần gũi, đời thường của tuổi học trò: những buổi học, bạn bè, thầy cô, những câu chuyện trong trường và ngoài phố, tình cảm gia đình — tất cả đều được nhìn bằng con mắt trong trẻo, hồn nhiên của trẻ thơ.
- Vì được người bố góp phần viết lại, bồi đắp thêm, nên bên cạnh cái nhìn của trẻ còn có những lời khuyên bảo, suy ngẫm sâu sắc của người lớn về lòng yêu thương, lòng biết ơn, tình yêu quê hương đất nước, tinh thần đoàn kết giữa con người ở các miền.
- Do viết dành riêng cho học sinh tiểu học chín, mười tuổi, tác phẩm tập trung thể hiện thế giới học đường và những bài học làm người phù hợp với lứa tuổi ấy, hướng các em tới những tình cảm cao đẹp — đúng như nhan đề *Những tấm lòng cao cả*.
Như vậy, hoàn cảnh ra đời (nhật kí của trò nhỏ, được bố viết lại, dành cho thiếu nhi) chính là lí do khiến đời sống trong tác phẩm vừa hồn nhiên, chân thực của trẻ thơ, vừa ấm áp, giàu ý nghĩa giáo dục của người lớn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.