Giải Câu 3 trang 40 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Hãy tìm những lí lẽ, bằng chứng được người viết sử dụng nhằm làm sáng tỏ ý kiến về nội dung và đặc điểm nghệ thuật của tác phẩm.
(văn bản: Những tấm lòng cao cả (Ét-môn-đô đơ A-mi-xi))
Gợi ý trả lời
Mở đầu: Văn bản là lời giới thiệu, bàn luận về cuốn *Những tấm lòng cao cả* của Ét-môn-đô đơ A-mi-xi. Để làm sáng tỏ các ý kiến của mình, người viết đã đưa ra những lí lẽ (lời phân tích, lí giải) và bằng chứng (chi tiết, nhân vật, sự việc lấy từ chính tác phẩm). Có thể sắp xếp theo hai nhóm ý kiến lớn như sau:
a) Lí lẽ và bằng chứng làm sáng tỏ ý kiến về *nội dung* tác phẩm
- Ý kiến: Tác phẩm ca ngợi những tấm lòng cao cả, bồi đắp cho người đọc (nhất là thiếu nhi) tình yêu thương, lòng nhân ái và những bài học đạo đức, cách sống đẹp.
- Lí lẽ:
+ Cuốn sách được viết dưới hình thức nhật kí của cậu bé En-ri-cô, ghi lại những điều mắt thấy tai nghe ở trường, ở nhà, nên mỗi câu chuyện đều gắn với một bài học làm người cụ thể, gần gũi.
+ Qua các mối quan hệ thầy – trò, cha – con, bạn bè, tác giả cho thấy tình yêu thương con người, lòng biết ơn, đức hi sinh… là cội nguồn của cái cao cả.
- Bằng chứng: người viết dẫn ra các nhân vật, câu chuyện tiêu biểu trong sách, ví dụ: những "truyện đọc hằng tháng" như *Chú bé viết thuê thành Phi-ren-xê*, *Cậu bé trinh sát miền Lôm-bác-đi-a*, *Lòng yêu nước của cậu bé thành Pa-đô-va*…; hình ảnh người thầy hết lòng vì học trò, người cha ân cần dạy dỗ con, các bạn học sinh biết yêu thương, giúp đỡ nhau. Đây là những "bằng chứng" rút ra từ tác phẩm để chứng minh cho ý kiến về nội dung.
b) Lí lẽ và bằng chứng làm sáng tỏ ý kiến về *đặc điểm nghệ thuật*
- Ý kiến: Tác phẩm hấp dẫn, có sức lay động mạnh mẽ nhờ nghệ thuật kể chuyện giản dị, chân thực và giàu cảm xúc.
- Lí lẽ:
+ Hình thức nhật kí kết hợp với những bức thư của người cha và các truyện đọc hằng tháng khiến tác phẩm vừa chân thực, vừa giàu ý nghĩa giáo dục, lại không khô khan, giáo huấn.
+ Lời văn trong sáng, giản dị, cảm động, phù hợp với tâm hồn trẻ thơ, dễ đi vào lòng người đọc ở mọi lứa tuổi.
- Bằng chứng: người viết chỉ ra cách tổ chức tác phẩm (các trang nhật kí của En-ri-cô xen với những lá thư của bố, mẹ và các truyện đọc hằng tháng); dẫn ra những đoạn văn giàu cảm xúc, những lời khuyên nhủ tha thiết của người cha để chứng minh cho nhận xét về giọng điệu và lời văn.
Nhận xét chung: Mỗi ý kiến (về nội dung và về nghệ thuật) đều được người viết triển khai theo trình tự: nêu ý kiến → đưa lí lẽ giải thích → dẫn bằng chứng từ tác phẩm. Nhờ sự kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng mà các ý kiến trở nên có cơ sở, thuyết phục, giúp người đọc hiểu và tin vào giá trị của cuốn *Những tấm lòng cao cả*.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.