Giải Bài tập 2 trang 35 SBT Ngữ văn 7
Đề bài
Đọc lại bài thơ Mùa xuân nho nhỏ (từ Ta làm con chim hót đến hết) trong SGK (tr. 91) và trả lời các câu hỏi:
1. Nêu cảm nhận của em về ước nguyện của nhà thơ được thể hiện trong khổ thơ sau:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
2. Chỉ ra biện pháp tu từ điệp ngữ trong khổ thơ trên và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.
3. Nhận xét về cách gieo vần và ngắt nhịp trong khổ thơ cuối của bài thơ.
(văn bản: Mùa xuân nho nhỏ (Thanh Hải))
Gợi ý trả lời
Câu 1. Cảm nhận về ước nguyện của nhà thơ
*Hình ảnh ước nguyện:*
Nhà thơ bày tỏ khát vọng được hoá thân thành những sự vật bình dị, nhỏ bé của thiên nhiên:
- "con chim hót" – góp tiếng hót làm vui cho đời;
- "một cành hoa" – góp sắc hương tô điểm cho cuộc sống;
- "một nốt trầm xao xuyến" – nhập vào bản "hoà ca" chung để làm xao xuyến lòng người.
*Ý nghĩa của ước nguyện:*
Đó là ước nguyện được cống hiến, được hoà mình vào cuộc đời chung một cách tự nguyện, chân thành. Nhà thơ không mong điều gì cao sang, lớn lao mà chỉ xin làm những điều nhỏ bé ("một cành hoa", "một nốt trầm"). Cách nói ấy cho thấy một lẽ sống đẹp: sống là để dâng hiến, mỗi con người hãy góp phần nhỏ bé của mình làm nên mùa xuân lớn của đất nước.
*Cảm xúc chung:*
Ước nguyện ấy thật khiêm nhường mà cao cả, thiết tha mà lặng lẽ, thể hiện tình yêu cuộc sống và tinh thần trách nhiệm của nhà thơ với quê hương, đất nước. Em trân trọng và xúc động trước lẽ sống đẹp đó.
Câu 2. Biện pháp tu từ điệp ngữ và tác dụng
*Chỉ ra điệp ngữ:*
Trong khổ thơ, tác giả điệp lại từ ngữ "Ta làm" (Ta làm con chim hót / Ta làm một cành hoa) và điệp đại từ "Ta" (Ta làm… / Ta làm… / Ta nhập…). Ngoài ra còn điệp cấu trúc câu "Ta làm…".
*Tác dụng:*
- Nhấn mạnh, tô đậm ước nguyện tha thiết, chân thành được hoá thân, được cống hiến cho đời của nhà thơ.
- Tạo nhịp điệu nhịp nhàng, thiết tha, giọng thơ trở nên dồn dập, say sưa như một lời nguyện ước từ đáy lòng.
- Từ "ta" (thay cho "tôi") khiến ước nguyện riêng của nhà thơ trở thành ước nguyện chung của nhiều người, của cả cộng đồng – ai cũng muốn góp phần làm đẹp cho cuộc đời.
Câu 3. Nhận xét về cách gieo vần và ngắt nhịp trong khổ thơ cuối
Khổ cuối của bài thơ:
> Mùa xuân ta xin hát
> Câu Nam ai, Nam bình
> Nước non ngàn dặm mình
> Nước non ngàn dặm tình
> Nhịp phách tiền đất Huế.
*Cách gieo vần:*
Bài thơ viết theo thể thơ năm chữ (ngũ ngôn). Ở khổ cuối, tác giả gieo vần chân, vần liền: các tiếng cuối dòng "bình – mình – tình" hiệp vần với nhau (vần "inh"). Cách gieo vần này tạo sự liền mạch, ngân vang, mang âm hưởng tha thiết của một làn điệu dân ca xứ Huế.
*Cách ngắt nhịp:*
Khổ thơ chủ yếu ngắt nhịp 2/3 (Mùa xuân / ta xin hát; Nước non / ngàn dặm mình; Nước non / ngàn dặm tình), xen nhịp 3/2 (Câu Nam ai, / Nam bình). Nhịp thơ nhẹ nhàng, uyển chuyển.
*Nhận xét chung:*
Cách gieo vần và ngắt nhịp ấy làm cho khổ thơ (và cả bài thơ) giàu nhạc tính, mang âm hưởng ngọt ngào, tha thiết của dân ca Huế (Nam ai, Nam bình, nhịp phách tiền), góp phần thể hiện tình yêu tha thiết của nhà thơ với quê hương, đất nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.