Giải Câu 2 trang 42 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Em cảm nhận như thế nào về hình ảnh "cô gái mở đường" được khắc hoạ trong khổ thơ đầu tiên?
(văn bản: Khoảng trời, hố bom – Lâm Thị Mỹ Dạ)
Gợi ý trả lời
## Cảm nhận về hình ảnh "cô gái mở đường" trong khổ thơ đầu
Khổ thơ cần phân tích:
> *Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường*
> *Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương*
> *Cho đoàn xe kịp giờ ra trận*
> *Em đã lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa*
> *Đánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom...*
### a) Hoàn cảnh và hành động của cô gái
- Mở đầu bằng cụm từ *"Chuyện kể rằng"*, bài thơ mang dáng dấp một câu chuyện cổ tích, truyền thuyết về người nữ thanh niên xung phong — khiến hình ảnh cô gái vừa chân thực vừa thiêng liêng, như một huyền thoại được lưu truyền.
- Cô là một cô gái mở đường (nữ thanh niên xung phong) trên tuyến đường Trường Sơn ác liệt những năm chống Mỹ. Công việc của cô là san lấp, giữ cho con đường thông suốt để "đoàn xe kịp giờ ra trận".
- Trong đêm bị địch oanh tạc, cô đã có một hành động phi thường: *"lấy tình yêu Tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa / Đánh lạc hướng thù, hứng lấy luồng bom"*. Cô tự nguyện đốt lửa làm mục tiêu để thu hút bom đạn về phía mình, bảo vệ con đường và đoàn xe.
###
b) Vẻ đẹp tâm hồn và sự hi sinh cao cả
- Biện pháp nhân hoá *"con đường... khỏi bị thương"* khiến con đường như một sinh thể sống; cô gái không chỉ làm nhiệm vụ mà còn yêu thương, che chở cho con đường như che chở cho đồng đội.
- Hình ảnh ẩn dụ *"lấy tình yêu Tổ quốc... thắp lên ngọn lửa"* thật đẹp và xúc động: ngọn lửa ấy chính là lòng yêu nước cháy bỏng, là sự dâng hiến trọn vẹn tuổi thanh xuân cho đất nước. Cô đã biến tình yêu Tổ quốc thành hành động cụ thể, quả cảm.
- Hành động *"hứng lấy luồng bom"* thể hiện sự hi sinh tự nguyện, dũng cảm phi thường: cô chấp nhận lấy thân mình đổi lấy sự an toàn của con đường, của đoàn xe, của cả chiến dịch.
###
c) Đánh giá chung
- Qua khổ thơ, hình ảnh cô gái mở đường hiện lên vừa bình dị, gần gũi (một cô gái trẻ vô danh trên tuyến lửa) vừa cao đẹp, lớn lao, bất tử. Cô là biểu tượng cho vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mỹ: sẵn sàng "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".
- Giọng thơ tha thiết, trân trọng, ngợi ca pha lẫn niềm tiếc thương đã khơi dậy trong lòng người đọc sự cảm phục, biết ơn và xúc động sâu sắc trước sự hi sinh thầm lặng mà vĩ đại của những người con gái đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.