Giải Bài 3 trang 87 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Ông Ác-pa-gông là người rất yêu tiền, tiền đối với ông có ý nghĩa hơn tất thảy. Khi bác Giắc nhắc đến tiền, ông thấy bực tức, thậm chí lên án những người mà theo ông lúc nào tiếng "tiền" cũng gắn vào "nơi cửa miệng". Điều này không chứng tỏ ông ghét những kẻ tôn thờ đồng tiền như ông mà ông ghét những người bắt ông phải đụng đến những đồng tiền của ông.
(văn bản: Lão hà tiện (trích) – Mô-li-e)
Gợi ý trả lời
Nhận xét về ý kiến đánh giá nhân vật Ác-pa-gông
Đây là một ý kiến xác đáng, giúp ta hiểu đúng bản chất tính cách của Ác-pa-gông. Có thể làm rõ qua các bước sau:
a) Bản chất của Ác-pa-gông: kẻ tôn thờ đồng tiền hơn tất thảy.
- Với Ác-pa-gông, tiền bạc là lẽ sống, có ý nghĩa hơn cả tình thân, danh dự và con người. Ông keo kiệt đến bủn xỉn, giữ tiền hơn giữ mạng.
- Vì thế, nếu chỉ nhìn bề ngoài, việc ông bực tức, lên án những người lúc nào cũng "tiền" nơi cửa miệng dễ khiến ta hiểu lầm rằng ông ghét thói sùng bái đồng tiền.
b) Thực chất thái độ bực tức của ông khi bác Giắc nhắc đến tiền.
- Ác-pa-gông không hề ghét những kẻ yêu tiền — bởi chính ông là kẻ yêu tiền bậc nhất, không ai qua được.
- Điều khiến ông nổi giận là vì khi bác Giắc nhắc đến tiền, lời nói ấy động chạm, đe dọa trực tiếp đến túi tiền của ông: nó gợi đến chuyện ông phải chi ra, phải "đụng đến" những đồng tiền ông khư khư cất giữ.
- Cơn giận của ông, do đó, không xuất phát từ sự căm ghét về đạo đức đối với thói tham tiền, mà từ nỗi sợ mất tiền, tiếc tiền.
c) Giá trị trào phúng (hài kịch) của chi tiết.
- Ở đây bật lên mâu thuẫn trào phúng: một kẻ mê tiền đến tột cùng lại lớn tiếng lên án người khác nói đến tiền. Sự mâu thuẫn giữa lời nói và bản chất ấy phơi bày thói đạo đức giả và sự lố bịch của Ác-pa-gông.
- Mô-li-e dùng tiếng cười để châm biếm, phê phán thói hà tiện, tham lam — một thói xấu làm méo mó nhân cách con người.
d) Kết luận.
- Vì vậy, thái độ bực tức và lên án của Ác-pa-gông không chứng tỏ ông ghét những kẻ tôn thờ đồng tiền như ông, mà chỉ chứng tỏ ông ghét bất cứ ai, bất cứ điều gì buộc ông phải động đến, phải chi ra những đồng tiền mà ông coi quý hơn tất thảy. Ý kiến trên là hoàn toàn hợp lí.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.