Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 4 trang 87 SBT Ngữ văn 8

Bài tập về đoạn trích hài kịch Lão hà tiện (Mô-li-e)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Những món ăn bác Giắc nói đến đều là những món sơn hào hải vị, đắt tiền. Số món ăn và lượng thức ăn từng món cũng quá nhiều so với số lượng 8 – 10 người ăn. Ông Ác-pa-gông đã rất phẫn nộ khi nghe bác dự tính. Sự phẫn nộ ngày càng tăng: ban đầu chỉ đặt câu hỏi, sau đó lấy tay bịt miệng bác Giắc mấy lần, chửi rủa bác là "thằng phản chủ",…
(văn bản: Lão hà tiện (trích) – Mô-li-e)

Gợi ý trả lời

Phân tích phản ứng của Ác-pa-gông và ý nghĩa của chi tiết (Bài tập 4, tr.88)

a) Vì sao bác Giắc lại kể ra một thực đơn "sơn hào hải vị", quá nhiều món?

Bác Giắc là đầu bếp kiêm xà ích, hiểu rõ tính keo kiệt của chủ nhưng lần này được giao tổ chức bữa tiệc đãi khách (phục vụ cho ý đồ cưới xin của Ác-pa-gông). Theo lẽ thường của một bữa tiệc thết đãi, bác dự tính nhiều món ngon, đắt tiền cho tươm tất, "nở mày nở mặt". Lời dự tính của bác là hoàn toàn hợp lí với một bữa tiệc – chính vì hợp lí nên nó càng làm bật lên sự bất thường trong phản ứng của ông chủ.

b) Diễn biến tăng tiến sự phẫn nộ của Ác-pa-gông nói lên điều gì?

Sự phẫn nộ của Ác-pa-gông được đẩy lên theo từng nấc, mỗi nấc một gay gắt hơn:
- Ban đầu chỉ *gặng hỏi, đặt câu hỏi* (còn kìm nén).
- Rồi *đưa tay bịt miệng bác Giắc mấy lần* (không muốn nghe thêm một món nào nữa, như thể mỗi món được nói ra là một lần tiền của ông bị tiêu mất).
- Cuối cùng *chửi rủa bác là "thằng phản chủ"* (coi việc tiêu tiền đãi khách chẳng khác nào hành vi phản bội, cướp của chính mình).

Mạch tăng tiến ấy cho thấy nỗi "đau" của Ác-pa-gông không phải vì món ăn dở hay khách đông, mà vì tiếc tiền. Với một ông chủ mời khách, lẽ ra thực đơn thịnh soạn phải là điều đáng mừng; nhưng với Ác-pa-gông, nó lại là nỗi khiếp sợ. Thói keo kiệt, bủn xỉn đã ăn sâu đến mức lấn át cả thể diện, cả phép lịch sự tối thiểu của người đứng ra thết đãi.

c) Giá trị hài kịch (tiếng cười) của chi tiết:

Tiếng cười bật ra từ sự trái ngược (mâu thuẫn hài kịch): một người bày tiệc mời khách mà lại nổi giận chỉ vì... khách sẽ được ăn ngon. Cái lố bịch nằm ở chỗ tính cách của nhân vật bị đẩy đến cực đoan, phi lí: tình yêu tiền bạc lớn hơn mọi giá trị khác (danh dự, hiếu khách, tình người). Molière dùng chi tiết này để phê phán, châm biếm thói hà tiện, keo kiệt của tầng lớp trưởng giả, đồng thời khắc họa một tính cách hài kịch điển hình – kiểu nhân vật bị một thói tật chi phối toàn bộ hành động, trở nên kệch cỡm, đáng cười.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.