Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 7 trang 87 SBT Ngữ văn 8

Bài tập về đoạn trích hài kịch Lão hà tiện (Mô-li-e)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cần chỉ ra những câu có hình thức của câu hỏi nhưng nằm mục đích khác. Ví dụ: "Con, thưa cha, con mà mặt sưng mày sỉa?". Câu này về hình thức là câu hỏi nhưng mục đích là phủ định ý kiến của ông Ác-pa-gông: "con không mặt sưng mày sỉa".
(văn bản: Lão hà tiện (trích) – Mô-li-e)

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Tìm những câu có *hình thức* câu nghi vấn (cuối câu có dấu chấm hỏi, có từ nghi vấn như "à", "ư", "đâu", "sao"…) nhưng *mục đích nói* không phải để hỏi tìm thông tin, mà để phủ định, khẳng định, trách mắng hoặc bộc lộ cảm xúc.

Cách làm: Với mỗi câu tìm được, chỉ rõ (1) dấu hiệu hình thức câu hỏi và (2) mục đích thực sự trong ngữ cảnh đối thoại. Lấy câu mẫu đề cho làm chuẩn:

> *"Con, thưa cha, con mà mặt sưng mày sỉa?"* — hình thức là câu hỏi, mục đích là phủ định ý ông Ác-pa-gông: "con không mặt sưng mày sỉa".

Em hãy đọc kỹ lại đoạn trích và chép đúng nguyên văn những câu cùng kiểu, rồi phân loại theo mục đích nói:
- Câu dùng để phủ định (giống câu mẫu): người nói mượn hình thức hỏi để khẳng định điều ngược lại — "không phải vậy".
- Câu dùng để khẳng định, trách mắng, đe nẹt: người nói không chờ câu trả lời mà nhằm quy kết, nhấn mạnh thái độ (thường gặp ở lời Ác-pa-gông quát mắng con).
- Câu dùng để bộc lộ cảm xúc: than vãn, hốt hoảng, đau đớn (tiêu biểu là đoạn Ác-pa-gông kêu mất tiền) — mục đích biểu cảm chứ không hỏi ai.

Lưu ý: Phải trích đúng nguyên văn câu trong văn bản, không tự đặt câu thay thế.

Nhận xét chung: Các câu trên đều mượn *hình thức* câu hỏi để thực hiện những *mục đích khác* (phủ định, khẳng định – trách mắng, bộc lộ cảm xúc). Nhờ đó lời thoại trở nên sinh động, kịch tính và làm nổi bật tính cách keo kiệt, đa nghi, nóng nảy của lão hà tiện Ác-pa-gông.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.