Giải Bài tập 1 trang 90 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Em có thể chuẩn bị bài nói theo gợi ý:
– Giới thiệu vấn đề (bàn luận về tính cách không quyết đoán, hay lần lữa, trì hoãn công việc, viện cớ, bao biện cho sự lười biếng).
– Lần lượt phân tích từng khía cạnh của tính cách đó, đưa những dẫn chứng chứng minh tác hại của nó.
– Thử lí giải tại sao con người có tính cách như vậy; nêu dẫn chứng về những trường hợp có tính cách này mà em biết.
– Liên hệ bản thân (Có khi nào em cũng có những nét giống nhân vật trong truyện không? Điều đó dẫn tới hậu quả gì?).
Gợi ý trả lời
BÀI NÓI: BÀN VỀ TÍNH KHÔNG QUYẾT ĐOÁN, HAY LẦN LỮA, TRÌ HOÃN CÔNG VIỆC
*(Dàn ý bài nói kèm phần triển khai thành lời, theo đúng bốn gợi ý của đề)*
a) Mở đầu – Giới thiệu vấn đề
Kính thưa thầy/cô và các bạn! Trong cuộc sống, có một thói quen tưởng nhỏ nhặt nhưng lại âm thầm cản trở con người trên con đường tới thành công, đó là tính không quyết đoán, hay lần lữa, trì hoãn công việc, viện cớ và bao biện cho sự lười biếng. Từ những câu chuyện hài đã học, ta bắt gặp những nhân vật cứ hẹn lần hẹn lữa, "để mai tính", "để lát nữa", rồi cuối cùng chẳng làm được gì. Hôm nay, em xin được bàn luận về nét tính cách đáng chê cười mà cũng đáng để mỗi chúng ta soi lại mình ấy.
b) Lần lượt phân tích từng khía cạnh và nêu dẫn chứng về tác hại
– *Khía cạnh 1 – Không quyết đoán:* Người có tính này luôn do dự, phân vân, không dám đưa ra lựa chọn và chịu trách nhiệm. Đứng trước việc cần làm ngay, họ cân nhắc mãi rồi bỏ lỡ thời cơ. *Dẫn chứng tác hại:* một học sinh mãi không quyết định chọn môn học, chọn hướng ôn tập, đến sát kì thi mới cuống cuồng, kết quả sa sút.
– *Khía cạnh 2 – Hay lần lữa, trì hoãn:* Luôn hẹn "để mai", "để lát". Công việc hôm nay dồn sang ngày mai, ngày mai dồn tiếp, cứ thế chất đống. *Dẫn chứng tác hại:* bài tập về nhà cứ hoãn, đến đêm trước buổi học mới làm vội, chữ xấu, sai nhiều, học không vào; hoặc như nhân vật trong truyện cười, định sửa mái nhà dột nhưng "trời mưa thì không sửa được, trời tạnh thì nhà có dột đâu mà sửa", rốt cuộc mái nhà cứ dột mãi.
– *Khía cạnh 3 – Viện cớ, bao biện cho sự lười biếng:* Để che giấu việc mình chưa làm, họ nghĩ ra đủ lí do: "tại bận", "tại mệt", "tại chưa có hứng". *Dẫn chứng tác hại:* lời bao biện khiến bản thân tự huyễn hoặc, mất dần ý chí; lâu ngày thành thói quen đổ lỗi, đánh mất lòng tin của người khác.
c) Thử lí giải nguyên nhân và nêu dẫn chứng những trường hợp em biết
*Vì sao con người lại có tính cách như vậy?*
- Thứ nhất, do tâm lí ngại khó, sợ vất vả, muốn hưởng cái thoải mái trước mắt (chơi game, xem điện thoại) hơn là bắt tay vào việc khó.
- Thứ hai, do thiếu mục tiêu và kế hoạch rõ ràng, không biết bắt đầu từ đâu nên cứ chần chừ.
- Thứ ba, do sợ thất bại, sợ làm sai nên không dám quyết, cứ trì hoãn để khỏi phải đối mặt.
*Dẫn chứng em biết:* Em có một người bạn rất thông minh nhưng luôn "nước đến chân mới nhảy", lúc nào cũng nói "từ từ rồi làm". Kết quả, bạn ấy thường nộp bài trễ, bỏ lỡ nhiều cuộc thi mà đáng ra có thể đoạt giải. Càng trì hoãn, bạn càng tự ti và chán nản.
d) Liên hệ bản thân
Thú thật, đôi khi em cũng có những nét giống các nhân vật trong truyện: định dậy sớm học bài nhưng lại tắt chuông ngủ tiếp, định dọn góc học tập nhưng cứ hẹn "cuối tuần". Hậu quả là bài vở dồn lại, em học trong tâm trạng vội vàng, căng thẳng, kết quả không như mong muốn và đánh mất lòng tin ở chính mình.
Nhận ra điều đó, em tự nhủ phải thay đổi: lập kế hoạch cụ thể cho từng ngày, áp dụng nguyên tắc "việc hôm nay chớ để ngày mai", bắt tay làm ngay việc quan trọng nhất và dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm.
Kết thúc: Tính lần lữa, trì hoãn là liều thuốc độc giết chết thời gian và ước mơ. Mong rằng mỗi chúng ta, sau khi cười những nhân vật trong truyện, sẽ biết nghiêm khắc nhìn lại mình để sống chủ động và quyết đoán hơn. Em xin cảm ơn thầy/cô và các bạn đã lắng nghe!
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.