Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 91 SBT Ngữ văn 8

Bài 5. Những câu chuyện hài   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em dựa vào bài viết đã hoàn thành ở bài tập 2 phần Viết để lập dàn ý và luyện tập trình bày bài nói. Gợi ý:

– Đánh dấu những nội dung chính của bài viết.

– Ghi những ý chính cần trình bày.

– Có thể chuẩn bị vài câu hỏi tương tác với người nghe trong khi trình bày bài nói.

– Sử dụng biểu cảm của nét mặt, cử chỉ để việc trình bày bài nói thêm lôi cuốn.

Gợi ý trả lời

Đây là bài tập phần Nói và nghe của Bài 5 *Những câu chuyện hài*, yêu cầu chuyển bài viết nghị luận về một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại (đã làm ở bài tập 2 phần Viết) thành một bài nói và luyện tập trình bày. Dưới đây là cách thực hiện theo đúng bốn gợi ý của SBT (giả định bài viết bàn về thói ba hoa, khoác lác – nói không đi đôi với làm, em thay bằng đề tài thói xấu mà chính bài viết của mình đã chọn).

### a) Đánh dấu những nội dung chính của bài viết

Đọc lại bài viết và gạch chân / tô màu các phần cốt lõi, vì bài *nói* không đọc lại nguyên văn mà chỉ dựa trên khung ý:

- Mở bài: câu nêu vấn đề – giới thiệu thói xấu cần bàn (ví dụ: thói khoác lác, ba hoa đang khá phổ biến hiện nay).
- Thân bài: đánh dấu từng luận điểm và dẫn chứng tiêu biểu nhất của mỗi luận điểm:
+ Biểu hiện của thói xấu.
+ Nguyên nhân.
+ Tác hại đối với bản thân và cộng đồng.
+ (Có thể) ý kiến trái chiều và phản bác.
- Kết bài: lời khẳng định thái độ và lời kêu gọi/bài học.

###

b) Ghi những ý chính cần trình bày (lập dàn ý bài nói)

Mở đầu:
- Chào người nghe, có thể vào đề bằng một câu chuyện cười ngắn liên quan đến thói xấu (gắn với chủ đề Bài 5) để tạo không khí.
- Nêu vấn đề: thói xấu nào, vì sao đáng bàn.

Nội dung chính:
1. Giải thích – nêu biểu hiện: thói xấu đó là gì, biểu hiện thường gặp trong đời sống, học đường.
2. Nguyên nhân: do thói quen, do lối sống đua đòi/sĩ diện, do thiếu rèn luyện…
3. Tác hại: mất uy tín, ảnh hưởng người xung quanh, cản trở sự tiến bộ của bản thân và xã hội (nêu 1–2 dẫn chứng tiêu biểu).
4. Ý kiến phản bác (nếu có): nêu một quan niệm xem nhẹ thói xấu đó rồi bác bỏ.
5. Giải pháp / bài học: mỗi người cần tự nhận thức và sửa đổi như thế nào.

Kết thúc:
- Khẳng định lại quan điểm, gửi thông điệp, cảm ơn người nghe.

*Lưu ý:* mỗi ý chỉ ghi thành từ khóa / gạch đầu dòng trên giấy note để nhìn vào là nói được, tránh viết thành câu văn hoàn chỉnh rồi đọc.

###

c) Chuẩn bị vài câu hỏi tương tác với người nghe

Xen câu hỏi để lôi cuốn và kiểm tra sự chú ý, ví dụ:
- *“Trong lớp mình, đã bao giờ các bạn gặp người nói rất hay nhưng làm thì ngược lại chưa?”* (đầu bài, khơi gợi).
- *“Theo các bạn, vì sao nhiều người vẫn giữ thói xấu này dù biết là không tốt?”* (giữa bài, dẫn sang phần nguyên nhân).
- *“Nếu là người mắc thói xấu ấy, các bạn nghĩ nên bắt đầu thay đổi từ đâu?”* (trước phần giải pháp).

###

d) Sử dụng biểu cảm nét mặt, cử chỉ

- Ánh mắt: nhìn bao quát cả lớp, không cúi mặt đọc giấy; dừng mắt ở người nghe khi đặt câu hỏi.
- Nét mặt: vui tươi, hóm hỉnh khi kể chuyện cười; nghiêm hơn khi nói về tác hại.
- Cử chỉ tay: đưa tay minh họa khi liệt kê (một, hai, ba…), mở rộng tay khi kêu gọi; tránh khoanh tay, đút túi.
- Giọng nói: to, rõ, có nhấn giọng ở từ khóa, ngừng nghỉ hợp lí; tốc độ vừa phải.
- Tư thế: đứng thẳng, tự tin, có thể bước nhẹ nhưng không đi lại liên tục.

### Luyện tập trình bày

- Nói thử trước gương hoặc ghi âm/quay video để tự điều chỉnh.
- Bấm giờ cho vừa thời gian quy định.
- Luyện 2–3 lần để thuộc khung ý, nói trôi chảy mà vẫn giữ được sự tự nhiên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.