Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 6.2 trang 23 SBT Ngữ văn 8

Ôn tập - Đọc hiểu văn bản nghị luận (SBT Ngữ văn 8, tập hai)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhận xét "bé Sơn là cậu bé có tâm hồn đa cảm" được tác giả làm sáng tỏ qua những bằng chứng nào?
(văn bản: Nhà văn và tác phẩm trong nhà trường, Thạch Lam và Hồ Dzếnh, Lê Bảo biên soạn và tuyển chọn, NXB Giáo dục, 1999)

Gợi ý trả lời

Mở ý: Nhận xét "bé Sơn là cậu bé có tâm hồn đa cảm" (trong bài phân tích truyện *Gió lạnh đầu mùa* của Thạch Lam) được tác giả làm sáng tỏ bằng một chuỗi bằng chứng rút ra từ chính các chi tiết, hành động và diễn biến tâm lí của nhân vật Sơn. Có thể hệ thống thành các bằng chứng sau:

a) Sơn nhớ thương và xúc động khi mọi người nhắc tới em gái Duyên đã mất.
- Khi mẹ và vú già nhắc đến em Duyên (đứa em gái đã chết từ năm Sơn lên bốn), Sơn "cũng thấy cảm động và mơ màng nhớ lại" em; lòng Sơn "nhớ em, cảm động và thương em quá".
- Thấy mẹ "hơi rơm rớm nước mắt", Sơn cũng chạnh lòng. Chi tiết này cho thấy một cậu bé còn nhỏ nhưng tình cảm sâu nặng, biết rung động trước nỗi buồn của người thân → tâm hồn giàu cảm xúc, biết yêu thương.

b) Sơn thân thiện, không phân biệt sang hèn với lũ trẻ con nhà nghèo ngoài chợ.
- Khác với các em họ "kiêu kì và khinh khỉnh", Sơn và chị Lan vẫn "thân mật chơi đùa" với bọn trẻ con nghèo như thằng Cúc, thằng Xuân, con Tí, con Túc.
- Nhìn những đứa trẻ ăn mặc rách rưới, run rẩy vì rét, Sơn "động lòng thương" chứ không coi khinh. Bằng chứng này làm sáng tỏ tấm lòng nhân hậu, đồng cảm với người nghèo khổ của Sơn.

c) Sơn đặc biệt thương cảm trước hình ảnh bé Hiên co ro trong gió lạnh.
- Sơn để ý thấy Hiên đứng "co ro" bên cột quán, chỉ mặc "manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay", người run lên vì rét.
- Sơn "thấy động lòng thương", chợt nhớ ra mẹ cái Hiên rất nghèo, nhớ em Duyên ngày trước vẫn chơi với Hiên. Tình thương ấy thôi thúc Sơn hành động.

d) Hành động đem cho áo — đỉnh cao chứng tỏ tâm hồn đa cảm, nhân ái.
- Sơn bàn với chị Lan rồi quyết định về nhà lấy chiếc áo bông cũ của em Duyên đem cho Hiên mặc cho đỡ rét.
- Khi cho áo xong, Sơn thấy "trong lòng ấm áp vui vui". Hành động xuất phát từ sự rung cảm chân thành, không toan tính, là bằng chứng rõ nhất cho một tâm hồn trẻ thơ nhạy cảm, biết yêu thương và sẻ chia.

Kết ý: Bằng các bằng chứng trên (nỗi nhớ em Duyên, sự thân thiện với trẻ nghèo, niềm thương cảm với bé Hiên và hành động đem áo cho bạn), tác giả bài viết đã làm sáng tỏ, thuyết phục cho nhận định "bé Sơn là cậu bé có tâm hồn đa cảm" — một tâm hồn giàu lòng trắc ẩn, nhân hậu và biết yêu thương.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.