Sách bài tập Ngữ văn 8 Tập một

Giải Bài 4 trang 36 SBT Ngữ văn 8

Bài 5. Những câu chuyện hài   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra các câu hỏi tu từ trong đoạn trích.
(văn bản: Trưởng giả học làm sang – Mô-li-e (Tuấn Đô dịch, NXB Kim Đồng, Hà Nội, 2021, tr. 25 – 30))

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Câu hỏi tu từ là câu có hình thức nghi vấn (thường kết thúc bằng dấu chấm hỏi) nhưng không nhằm hỏi để lấy câu trả lời, mà để khẳng định, nhấn mạnh một ý hoặc bộc lộ thái độ, cảm xúc của người nói.

Cách làm: Đọc kĩ đoạn trích, chọn những câu nghi vấn mà người nói KHÔNG thật sự chờ lời đáp, chỉ mượn hình thức hỏi để nhấn mạnh thái độ (bực bội, mỉa mai, tự đắc…). Lưu ý: những câu Giuốc-đanh hỏi vì ngỡ ngàng rồi được bác phó may trả lời ngay thì là câu hỏi thật, không phải câu hỏi tu từ.

a) Câu hỏi tu từ trong đoạn trích:

- *"Lại còn phải bảo cái đó à?"* — Lời ông Giuốc-đanh khi phó may chống chế rằng ông đâu có dặn may hoa xuôi. Đây là câu hỏi tu từ: ông không hỏi để biết mà để khẳng định việc may hoa xuôi là điều hiển nhiên ai cũng phải biết, qua đó bộc lộ sự bực bội và thái độ muốn ra vẻ hiểu biết.

(Lưu ý: câu *"Những người quý phái mặc áo ngược hoa à?"* tuy có dấu chấm hỏi nhưng là câu hỏi THẬT — ông Giuốc-đanh hỏi vì ngỡ ngàng và được bác phó may đáp lại ngay "Thưa ngài, vâng" — nên không xếp vào câu hỏi tu từ. Nó cho thấy sự cả tin, dốt nát mà hợm hĩnh của nhân vật.)

b) Tác dụng: Câu hỏi tu từ góp phần khắc họa tính cách lố bịch của ông Giuốc-đanh — kẻ trưởng giả dốt nát nhưng khát khao học đòi làm sang — và tạo nên tiếng cười trào phúng, làm bật mâu thuẫn giữa cái muốn tỏ ra sang trọng và cái quê kệch, cả tin thật sự của nhân vật.

(Em đối chiếu lại nguyên văn đoạn trích để trích dẫn đúng từng chữ.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.