Giải Câu 6 trang 40 SBT Ngữ văn 8
Đề bài
Chỉ ra thủ pháp trào phúng được dùng trong đoạn trích.
(văn bản: Lão hà tiện (trích) – Mô-li-e, Đỗ Đức Hiểu dịch)
Gợi ý trả lời
Đề: Chỉ ra thủ pháp trào phúng được dùng trong đoạn trích *Lão hà tiện* (trích) của Mô-li-e.
Đoạn trích là màn độc thoại của lão Ác-pa-gông khi phát hiện bị mất tráp vàng chôn ngoài vườn. Để gây cười và phê phán thói keo kiệt, tác giả đã sử dụng nhiều thủ pháp trào phúng sau:
a) Phóng đại (cường điệu): Nỗi đau mất tiền được đẩy lên đến mức phi lí, như thể lão mất cả mạng sống. Lão kêu gào "Tôi chết mất rồi, người ta giết tôi rồi, người ta cắt cổ tôi rồi: người ta lấy mất tiền của tôi rồi!", coi việc mất tráp vàng còn hơn cả mất sinh mạng. Sự cường điệu này bóc trần bản chất xem tiền là lẽ sống của lão.
b) Tạo tình huống – hành động gây cười (mâu thuẫn giữa hành động và lí trí): Lão hoảng loạn đến mức túm lấy cánh tay của chính mình mà tưởng là đã bắt được kẻ trộm, rồi lại buông ra khi nhận ra đó là tay mình. Hành động lố bịch, vô lí ấy tạo nên tiếng cười và cho thấy lão đã mất hết sáng suốt vì tiền.
c) Ngôn ngữ độc thoại bộc lộ, tự phơi bày tính cách: Qua lời độc thoại rối loạn, lão nghi ngờ tất cả mọi người, hỏi han, kêu khóc, đòi đi tìm quan tòa, tra tấn, treo cổ cả nhà… Chính lời nói của nhân vật tự tố cáo thói keo kiệt, ích kỉ và sự tha hóa của lão.
d) Đối lập (tương phản): Có sự đối lập giữa phản ứng thái quá, điên cuồng của lão với một sự việc chỉ là mất của; giữa vẻ bề ngoài đáng thương với bản chất đáng chê cười, đáng phê phán bên trong. Sự tương phản ấy làm bật lên tính chất hài hước và ý nghĩa châm biếm.
→ Nhờ kết hợp các thủ pháp phóng đại, tạo tình huống – hành động gây cười, ngôn ngữ độc thoại tự phơi bày tính cách và đối lập, Mô-li-e đã khắc họa sinh động hình ảnh lão hà tiện, qua đó chế giễu, phê phán thói keo kiệt, bủn xỉn đến mức tha hóa nhân cách của con người.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.