Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.3 trang 7 SBT Toán 10

Bài 15. Hàm số

Đề bài

Cho bảng các giá trị tương ứng của hai đại lượng xx và yy. Đại lượng yy có là hàm số của đại lượng xx không? Nếu có, hãy tìm tập xác định và tập giá trị của hàm số đó.

a)

| x | -5 | -3 | -1 | 0 | 1 | 2 | 5 | 8 | 9 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| y | -6 | -8 | -4 | 1 | 3 | 2 | 3 | 12 | 15 |

b)

| x | -10 | -8 | -4 | 2 | 3 | 6 | 7 | 6 | 13 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| y | -16 | -14 | -2 | 4 | 5 | 20 | 18 | 24 | 25 |

Lời giải

Nhắc lại: Nếu với mỗi giá trị của xx thuộc tập DD có một và chỉ một giá trị tương ứng của yy thì ta nói yy là hàm số của xx. Khi đó DD là tập xác định, còn tập hợp tất cả các giá trị yy nhận được là tập giá trị.

a)

Các giá trị của xx là −5; −3; −1; 0; 1; 2; 5; 8; 9-5;\,-3;\,-1;\,0;\,1;\,2;\,5;\,8;\,9, đôi một khác nhau. Ứng với mỗi giá trị của xx ta thấy chỉ có đúng một giá trị của yy.

Do đó yy là hàm số của xx.

- Tập xác định: D={−5; −3; −1; 0; 1; 2; 5; 8; 9}D=\{-5;\,-3;\,-1;\,0;\,1;\,2;\,5;\,8;\,9\}.
- Tập giá trị gồm các giá trị yy nhận được (mỗi giá trị kể một lần). Các giá trị của yy là −6; −8; −4; 1; 3; 2; 3; 12; 15-6;\,-8;\,-4;\,1;\,3;\,2;\,3;\,12;\,15, trong đó 33 xuất hiện hai lần. Vậy
T={−8; −6; −4; 1; 2; 3; 12; 15}.T=\{-8;\,-6;\,-4;\,1;\,2;\,3;\,12;\,15\}.

b)

Các giá trị của xx là −10; −8; −4; 2; 3; 6; 7; 6; 13-10;\,-8;\,-4;\,2;\,3;\,6;\,7;\,6;\,13. Ở đây giá trị x=6x=6 xuất hiện hai lần nhưng ứng với hai giá trị khác nhau của yy:
x=6 → y=20vàx=6 → y=24.x=6\ \to\ y=20 \qquad\text{và}\qquad x=6\ \to\ y=24.

Như vậy có một giá trị của xx (là x=6x=6) tương ứng với tới hai giá trị khác nhau của yy, vi phạm điều kiện "mỗi xx chỉ ứng với đúng một yy".

Do đó yy không là hàm số của xx.

Đáp số

y là hàm số của x; D = {-5; -3; -1; 0; 1; 2; 5; 8; 9}, T = {-8; -6; -4; 1; 2; 3; 12; 15}y không là hàm số của x (vì x = 6 ứng với cả y = 20 và y = 24)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.