Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 6.4 trang 7 SBT Toán 10

Bài 15. Hàm số

Đề bài

Trong các hình: Hình 6.6, Hình 6.7, Hình 6.8, hình nào là đồ thị của hàm số? Nếu là đồ thị hàm số thì hãy nêu tập xác định và tập giá trị của hàm số đó.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 7 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 6.6: Một đường tròn trong mặt phẳng toạ độ Oxy, tâm nằm trên trục Ox tại x = 4, bán kính 3, cắt trục Ox tại x = 1 và x = 7 (đường tròn tâm (4;0) bán kính 3). (Không phải đồ thị hàm số vì mỗi x có hai giá trị y.)

Hình 6.7: Một đường cong dạng hyperbol gồm hai nhánh mở theo phương ngang (parabol nằm ngang/hyperbol trục ngang). Nhánh trái và nhánh phải đối xứng qua trục Oy; đỉnh hai nhánh gần x = -1 và x = 1. Nhánh trái trải từ khoảng x = -5 (phía trên, y ≈ 7) xuống dưới, nhánh phải từ x = 5 (phía trên, y ≈ 7) xuống (y ≈ -7). Với mỗi x có hai giá trị y nên không là đồ thị hàm số.

Hình 6.8: Đồ thị dạng chữ V. Gồm hai đoạn thẳng: từ điểm (-6; 8) đi xuống tới đỉnh (2; 0), rồi đi lên tới điểm (10; 8). Đỉnh V tại x = 2, y = 0. (Đây là đồ thị hàm số trên đoạn [-6; 10], tập giá trị [0; 8].)

Lời giải

Nhắc lại: Một đường trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy là đồ thị của một hàm số khi và chỉ khi mỗi giá trị xx (thuộc tập xác định) ứng với đúng một giá trị yy. Về mặt hình học: mọi đường thẳng đứng (song song với OyOy) cắt đường đó tại không quá một điểm.

Hình 6.6. Đây là đường tròn tâm (4;0)(4;0), bán kính 33. Với một giá trị xx nằm giữa 11 và 77 (ví dụ x=4x=4), đường thẳng đứng cắt đường tròn tại hai điểm, tức là ứng với hai giá trị yy khác nhau. Do đó Hình 6.6 không là đồ thị của hàm số.

Hình 6.7. Đây là đường cong gồm hai nhánh mở theo phương ngang, đối xứng qua trục OyOy. Với một giá trị xx (chẳng hạn nhánh phải, x=2x=2), đường thẳng đứng cắt đường cong tại hai điểm (một điểm phía trên, một điểm phía dưới), nên ứng với hai giá trị yy. Do đó Hình 6.7 không là đồ thị của hàm số.

Hình 6.8. Đây là đường gấp khúc hình chữ V gồm hai đoạn thẳng: đi từ điểm (−6;8)(-6;8) xuống đỉnh (2;0)(2;0) rồi lên điểm (10;8)(10;8). Với mỗi giá trị xx thuộc đoạn [−6;10][-6;10], đường thẳng đứng cắt đường này tại đúng một điểm, nên mỗi xx ứng với đúng một yy. Vậy Hình 6.8 là đồ thị của một hàm số.

- Tập xác định: xx chạy từ −6-6 đến 1010, nên D=[−6;10]D=[-6;10].
- Tập giá trị: điểm thấp nhất là đỉnh (2;0)(2;0) với y=0y=0, điểm cao nhất ở hai đầu mút với y=8y=8; yy nhận mọi giá trị từ 00 đến 88. Vậy tập giá trị là [0;8][0;8].

Đáp số

Hình 6.6: không phải đồ thị hàm số (đường tròn)Hình 6.7: không phải đồ thị hàm sốHình 6.8: là đồ thị hàm số; tập xác định [−6;10][-6;10], tập giá trị [0;8][0;8]

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.