Giải Bài 6.31 trang 21 SBT Toán 10
Đề bài
Tìm điều kiện của tham số để phương trình sau có nghiệm:
.
Lời giải
Bước 1. Điều kiện xác định.
Xét vế trái, biểu thức dưới căn là . Vì tam thức này có và nên với mọi . Do đó căn thức vế trái luôn xác định với mọi .
Bước 2. Biến đổi tương đương.
Vì hai vế đều không âm nên bình phương hai vế là phép biến đổi tương đương (khi bình phương ra nghiệm thì vế phải , nên căn vế phải cũng xác định). Ta có:
Chuyển vế, thu gọn:
Bước 3. Điều kiện có nghiệm.
Phương trình đã cho có nghiệm khi và chỉ khi phương trình bậc hai có nghiệm, tức là:
Ta tính:
Vậy cần . Nghiệm của là:
Vì hệ số của dương nên hoặc .
Kiểm tra lại: Với thì , có nghiệm kép ; thay vào thấy nên hai vế bằng nhau, phương trình có nghiệm. Vậy kết quả phù hợp.
Kết luận: Phương trình có nghiệm khi và chỉ khi hoặc .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.