Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.20 trang 41 SBT Toán 10

Bài 21. Đường tròn trong mặt phẳng tọa độ

Đề bài

Phương trình nào dưới đây là phương trình của một đường tròn? Khi đó hãy tìm tâm và bán kính của nó.

a) x2+2y2−4x−2y+1=0x^2+2y^2-4x-2y+1=0.

b) x2+y2−4x+3y+2xy=0x^2+y^2-4x+3y+2xy=0.

c) x2+y2−8x−6y+26=0x^2+y^2-8x-6y+26=0.

d) x2+y2+6x−4y+13=0x^2+y^2+6x-4y+13=0.

e) x2+y2−4x+2y+1=0x^2+y^2-4x+2y+1=0.

Lời giải

Nhắc lại: Phương trình x2+y2−2ax−2by+c=0x^2+y^2-2ax-2by+c=0 là phương trình đường tròn khi và chỉ khi hệ số của x2x^2 và y2y^2 bằng nhau (và bằng 1), không có số hạng xyxy, và a2+b2−c>0a^2+b^2-c>0. Khi đó đường tròn có tâm I(a;b)I(a;b), bán kính R=a2+b2−cR=\sqrt{a^2+b^2-c}.

a) x2+2y2−4x−2y+1=0x^2+2y^2-4x-2y+1=0.

Hệ số của x2x^2 là 11, hệ số của y2y^2 là 22, không bằng nhau. Vậy đây không phải phương trình đường tròn.

b) x2+y2−4x+3y+2xy=0x^2+y^2-4x+3y+2xy=0.

Phương trình có chứa số hạng 2xy2xy. Vậy đây không phải phương trình đường tròn.

c) x2+y2−8x−6y+26=0x^2+y^2-8x-6y+26=0.

Ta có 2a=8⇒a=42a=8\Rightarrow a=4; 2b=6⇒b=32b=6\Rightarrow b=3; c=26c=26.

Xét a2+b2−c=16+9−26=−1<0a^2+b^2-c=16+9-26=-1<0.

Vậy đây không phải phương trình đường tròn.

d) x2+y2+6x−4y+13=0x^2+y^2+6x-4y+13=0.

Ta có 2a=−6⇒a=−32a=-6\Rightarrow a=-3; 2b=4⇒b=22b=4\Rightarrow b=2; c=13c=13.

Xét a2+b2−c=9+4−13=0a^2+b^2-c=9+4-13=0 (không lớn hơn 00).

Vậy đây không phải phương trình đường tròn (chỉ biểu diễn một điểm (−3;2)(-3;2)).

e) x2+y2−4x+2y+1=0x^2+y^2-4x+2y+1=0.

Ta có 2a=4⇒a=22a=4\Rightarrow a=2; 2b=−2⇒b=−12b=-2\Rightarrow b=-1; c=1c=1.

Xét a2+b2−c=4+1−1=4>0a^2+b^2-c=4+1-1=4>0.

Vậy đây là phương trình đường tròn, có tâm I(2;−1)I(2;-1) và bán kính R=4=2R=\sqrt{4}=2.

Kết luận: Trong các phương trình đã cho, chỉ có phương trình ở ý

e) là phương trình đường tròn, với tâm I(2;−1)I(2;-1) và bán kính R=2R=2.

Đáp số

Không phải đường trònKhông phải đường trònKhông phải đường trònKhông phải đường trònLà đường tròn, tâm I(2;−1)I(2;-1), bán kính R=2R=2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.