Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.21 trang 41 SBT Toán 10

Bài 21. Đường tròn trong mặt phẳng tọa độ

Đề bài

Viết phương trình của đường tròn (C)(C) trong các trường hợp sau.

a) Có tâm I(3;1)I(3;1) và có bán kính R=2R=2.

b) Có tâm I(3;1)I(3;1) và đi qua điểm M(−1;7)M(-1;7).

c) Có tâm I(2;−4)I(2;-4) và tiếp xúc với đường thẳng Δ:3x−2y−1=0\Delta:3x-2y-1=0.

d) Có đường kính ABAB với A(4;1),B(−2;−5)A(4;1),B(-2;-5).

Lời giải

a) Đường tròn (C)(C) có tâm I(3;1)I(3;1) và bán kính R=2R=2 nên có phương trình:

(x−3)2+(y−1)2=4.(x-3)^2+(y-1)^2=4.

b) Đường tròn có tâm I(3;1)I(3;1) và đi qua M(−1;7)M(-1;7) nên bán kính bằng khoảng cách IMIM:

R2=IM2=(−1−3)2+(7−1)2=16+36=52.R^2=IM^2=(-1-3)^2+(7-1)^2=16+36=52.

Vậy phương trình đường tròn là:

(x−3)2+(y−1)2=52.(x-3)^2+(y-1)^2=52.

c) Đường tròn có tâm I(2;−4)I(2;-4) và tiếp xúc với đường thẳng Δ:3x−2y−1=0\Delta:3x-2y-1=0 nên bán kính bằng khoảng cách từ II đến Δ\Delta:

R=d(I,Δ)=∣3⋅2−2⋅(−4)−1∣32+(−2)2=∣6+8−1∣13=1313=13.R=d(I,\Delta)=\dfrac{|3\cdot 2-2\cdot(-4)-1|}{\sqrt{3^2+(-2)^2}}=\dfrac{|6+8-1|}{\sqrt{13}}=\dfrac{13}{\sqrt{13}}=\sqrt{13}.

Suy ra R2=13R^2=13. Vậy phương trình đường tròn là:

(x−2)2+(y+4)2=13.(x-2)^2+(y+4)^2=13.

d) Đường tròn có đường kính ABAB với A(4;1), B(−2;−5)A(4;1),\,B(-2;-5).

Tâm II là trung điểm của ABAB:

I(4+(−2)2;1+(−5)2)=I(1;−2).I\left(\dfrac{4+(-2)}{2};\dfrac{1+(-5)}{2}\right)=I(1;-2).

Bán kính bằng nửa độ dài ABAB:

AB=(−2−4)2+(−5−1)2=36+36=72=62,AB=\sqrt{(-2-4)^2+(-5-1)^2}=\sqrt{36+36}=\sqrt{72}=6\sqrt{2},

nên R=AB2=32R=\dfrac{AB}{2}=3\sqrt{2}, suy ra R2=18R^2=18. Vậy phương trình đường tròn là:

(x−1)2+(y+2)2=18.(x-1)^2+(y+2)^2=18.

Đáp số

(x−3)2+(y−1)2=4(x-3)^2+(y-1)^2=4(x−3)2+(y−1)2=52(x-3)^2+(y-1)^2=52(x−2)2+(y+4)2=13(x-2)^2+(y+4)^2=13(x−1)2+(y+2)2=18(x-1)^2+(y+2)^2=18

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.