Giải Bài 7.35 trang 46 SBT Toán 10
Đề bài
Một người kĩ sư thiết kế một đường hầm một chiều có mặt cắt là một nửa hình elip, chiều rộng của hầm là 12 m, khoảng cách từ điểm cao nhất của elip so với mặt đường là 3 m. Người kĩ sư này muốn đưa ra cảnh báo cho các loại xe có thể đi qua hầm. Biết rằng những loại xe tải có chiều cao 2,8 m thì có chiều rộng không quá 3 m. Hỏi chiếc xe tải có chiều cao 2,8 m có thể đi qua hầm được không?
Hình vẽ mặt cắt đường hầm trong hệ trục toạ độ : phần nửa elip (vòm hầm) nằm dưới, bên trên là khối gạch chữ nhật tượng trưng cho thân núi/hầm. Gốc nằm trên trục hoành, điểm nằm trên trục hoành bên phải (chân phải của vòm), điểm nằm trên trục tung (đỉnh của nửa elip). Nửa elip là mặt cắt đường hầm với chiều rộng 12 m và chiều cao (đỉnh) 3 m.
Lời giải
Thiết lập hệ trục toạ độ và viết phương trình elip
Chọn hệ trục với là trung điểm của đoạn mặt đường (tâm của elip), trục trùng với mặt đường, trục hướng lên đỉnh vòm hầm.
Mặt cắt đường hầm là nửa elip (phần ) có:
- Chiều rộng hầm bằng độ dài trục lớn: (m).
- Chiều cao đỉnh hầm bằng độ dài nửa trục nhỏ: (m).
Vậy phương trình chính tắc của elip là:
Xét xe tải chiều cao 2,8 m, chiều rộng không quá 3 m
Vì đường hầm một chiều nên cho xe đi vào giữa hầm, khi đó thân xe (rộng không quá m) nằm đối xứng qua trục , tức là ứng với .
Điểm bất lợi nhất là mép xe, tại (m). Chiều cao của vòm hầm tại vị trí này là tung độ (với ) của điểm trên elip có hoành độ :
Kết luận
Tại mép ngoài của xe, chiều cao thông thủy của hầm khoảng m, lớn hơn chiều cao của xe là m:
Vậy chiếc xe tải có chiều cao m (chiều rộng không quá m) có thể đi qua hầm được.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.