Sách bài tập Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.63 trang 70 SBT Toán 10

Bài tập cuối chương IV

Đề bài

Cho tam giác ABCABC với trọng tâm GG. Lấy điểm A′A', B′B' sao cho AA′→=2BC→\overrightarrow{AA'} = 2\overrightarrow{BC}, BB′→=2CA→\overrightarrow{BB'} = 2\overrightarrow{CA}. Gọi G′G' là trọng tâm của tam giác A′B′CA'B'C. Chứng minh rằng GG′GG' song song với ABAB.

Lời giải

Phân tích: Ta dùng tính chất trọng tâm: với mọi điểm MM, nếu KK là trọng tâm tam giác XYZXYZ thì MX→+MY→+MZ→=3MK→\overrightarrow{MX}+\overrightarrow{MY}+\overrightarrow{MZ}=3\overrightarrow{MK}. Ta sẽ tính GG′→\overrightarrow{GG'} và chứng tỏ nó cùng phương với AB→\overrightarrow{AB}.

Bước 1. Vì G′G' là trọng tâm tam giác A′B′CA'B'C, chọn điểm gốc là GG ta có:
3GG′→=GA′→+GB′→+GC→.3\overrightarrow{GG'}=\overrightarrow{GA'}+\overrightarrow{GB'}+\overrightarrow{GC}.

Bước 2. Tách từng vectơ qua AA, BB bằng quy tắc ba điểm và dùng giả thiết AA′→=2BC→\overrightarrow{AA'}=2\overrightarrow{BC}, BB′→=2CA→\overrightarrow{BB'}=2\overrightarrow{CA}:
GA′→=GA→+AA′→=GA→+2BC→,\overrightarrow{GA'}=\overrightarrow{GA}+\overrightarrow{AA'}=\overrightarrow{GA}+2\overrightarrow{BC},
GB′→=GB→+BB′→=GB→+2CA→.\overrightarrow{GB'}=\overrightarrow{GB}+\overrightarrow{BB'}=\overrightarrow{GB}+2\overrightarrow{CA}.

Bước 3. Cộng lại:
3GG′→=(GA→+GB→+GC→)+2BC→+2CA→.3\overrightarrow{GG'}=\left(\overrightarrow{GA}+\overrightarrow{GB}+\overrightarrow{GC}\right)+2\overrightarrow{BC}+2\overrightarrow{CA}.

Bước 4. Vì GG là trọng tâm tam giác ABCABC nên GA→+GB→+GC→=0⃗\overrightarrow{GA}+\overrightarrow{GB}+\overrightarrow{GC}=\vec{0}. Do đó:
3GG′→=2(BC→+CA→).3\overrightarrow{GG'}=2\left(\overrightarrow{BC}+\overrightarrow{CA}\right).

Bước 5. Theo quy tắc ba điểm: BC→+CA→=BA→\overrightarrow{BC}+\overrightarrow{CA}=\overrightarrow{BA}. Suy ra:
3GG′→=2BA→⟹GG′→=23BA→=−23AB→.3\overrightarrow{GG'}=2\overrightarrow{BA}\quad\Longrightarrow\quad \overrightarrow{GG'}=\frac{2}{3}\overrightarrow{BA}=-\frac{2}{3}\overrightarrow{AB}.

Kết luận. Ta có GG′→=−23AB→\overrightarrow{GG'}=-\dfrac{2}{3}\overrightarrow{AB}, tức là hai vectơ GG′→\overrightarrow{GG'} và AB→\overrightarrow{AB} cùng phương. Hơn nữa, vì tam giác ABCABC không suy biến nên AB→≠0⃗\overrightarrow{AB}\neq\vec{0}, do đó GG′→≠0⃗\overrightarrow{GG'}\neq\vec{0} và GG là trọng tâm (nằm trong tam giác) nên GG không thuộc đường thẳng ABAB. Vậy GG′∥ABGG'\parallel AB (đpcm).

*Kiểm tra:* Hệ thức GG′→=23BA→\overrightarrow{GG'}=\dfrac{2}{3}\overrightarrow{BA} cho thấy GG′=23ABGG'=\dfrac{2}{3}AB và hướng ngược với AB→\overrightarrow{AB}, phù hợp với kết quả song song.

Đáp số

đpcm (GG′→=−23AB→\overrightarrow{GG'}=-\tfrac{2}{3}\overrightarrow{AB} nên GG′∥ABGG'\parallel AB)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.