Sách bài tập Toán 10 Tập hai

Giải Bài 14 trang 72 SBT Toán 10

Bài tập ôn tập cuối năm

Đề bài

Cho đường thẳng Δ:3x+4y−25=0\Delta: 3x+4y-25=0. Gọi (C)(C) là đường tròn tâm OO và tiếp xúc với Δ\Delta.

a) Viết phương trình đường tròn (C)(C).

b) Tìm toạ độ tiếp điểm HH của Δ\Delta và (C)(C).

Lời giải

a) Viết phương trình đường tròn (C)(C).

Đường tròn (C)(C) có tâm O(0;0)O(0;0) và tiếp xúc với đường thẳng Δ:3x+4y−25=0\Delta: 3x+4y-25=0 nên bán kính của (C)(C) bằng khoảng cách từ tâm OO đến Δ\Delta:
R=d(O,Δ)=∣3⋅0+4⋅0−25∣32+42=2525=255=5.R=d(O,\Delta)=\dfrac{|3\cdot 0+4\cdot 0-25|}{\sqrt{3^2+4^2}}=\dfrac{25}{\sqrt{25}}=\dfrac{25}{5}=5.

Vậy phương trình đường tròn (C)(C) tâm O(0;0)O(0;0), bán kính R=5R=5 là:
x2+y2=25.x^2+y^2=25.

b) Tìm toạ độ tiếp điểm HH.

Tiếp điểm HH là chân đường vuông góc hạ từ tâm OO xuống Δ\Delta, tức HH là giao điểm của Δ\Delta với đường thẳng dd đi qua OO và vuông góc với Δ\Delta.

Đường thẳng Δ\Delta có vectơ pháp tuyến n⃗=(3;4)\vec{n}=(3;4). Đường thẳng dd qua OO và vuông góc với Δ\Delta nhận n⃗=(3;4)\vec{n}=(3;4) làm vectơ chỉ phương, nên có phương trình tham số:
{x=3ty=4t\begin{cases} x=3t \\ y=4t \end{cases}

Thay vào phương trình Δ\Delta để tìm giao điểm:
3(3t)+4(4t)−25=0  ⇔  9t+16t−25=0  ⇔  25t=25  ⇔  t=1.3(3t)+4(4t)-25=0 \;\Leftrightarrow\; 9t+16t-25=0 \;\Leftrightarrow\; 25t=25 \;\Leftrightarrow\; t=1.

Suy ra H(3;4)H(3;4).

Kiểm tra:
- HH thuộc Δ\Delta: 3⋅3+4⋅4−25=9+16−25=03\cdot 3+4\cdot 4-25=9+16-25=0 (đúng).
- HH thuộc (C)(C): 32+42=9+16=253^2+4^2=9+16=25 (đúng).

Vậy tiếp điểm là H(3;4)H(3;4).

Đáp số

x2+y2=25x^2+y^2=25H(3;4)H(3;4)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.