Sách bài tập Toán 11 Tập hai

Giải Bài 9.14 trang 60 SBT Toán 11

Bài 26. Khoảng cách

Đề bài

Biết yy là hàm số của xx thoả mãn phương trình xy=1+ln⁡yxy = 1 + \ln y. Tính y′(0)y'(0).

Lời giải

Bước 1. Tìm yy khi x=0x=0.

Thay x=0x=0 vào phương trình xy=1+ln⁡yxy=1+\ln y:
0⋅y=1+ln⁡y ⇒ 1+ln⁡y=0 ⇒ ln⁡y=−1 ⇒ y=e−1=1e.0\cdot y=1+\ln y\ \Rightarrow\ 1+\ln y=0\ \Rightarrow\ \ln y=-1\ \Rightarrow\ y=e^{-1}=\dfrac{1}{e}.

Bước 2. Đạo hàm hai vế theo xx (coi yy là hàm của xx).

Vế trái xyxy là tích nên (xy)′=x′y+xy′=y+xy′(xy)'=x'y+xy'=y+xy'.

Vế phải: (1+ln⁡y)′=y′y(1+\ln y)'=\dfrac{y'}{y} (đạo hàm hàm hợp ln⁡y\ln y, với (ln⁡u)′=u′u(\ln u)'=\dfrac{u'}{u}).

Vậy:
y+xy′=y′y.y+xy'=\dfrac{y'}{y}.

Bước 3. Thay x=0x=0 để tính y′(0)y'(0).

Tại x=0x=0 có y=1ey=\dfrac{1}{e}, nên:
y+0⋅y′=y′y ⇒ y=y′y ⇒ y′=y2.y+0\cdot y'=\dfrac{y'}{y}\ \Rightarrow\ y=\dfrac{y'}{y}\ \Rightarrow\ y'=y^{2}.

Do đó:
y′(0)=y2=(1e)2=1e2.y'(0)=y^{2}=\left(\dfrac{1}{e}\right)^{2}=\dfrac{1}{e^{2}}.

Kiểm tra lại: 1e2≈0,135>0\dfrac{1}{e^{2}}\approx 0{,}135>0, hợp lí vì khi xx tăng qua 00 thì theo quan hệ yy tăng. Vậy y′(0)=1e2y'(0)=\dfrac{1}{e^{2}}.

Đáp số

y′(0)=1e2≈0,135y'(0)=\dfrac{1}{e^{2}}\approx 0,135

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.