Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.38 trang 18 SBT Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch

Đề bài

Cho biết hai đại lượng yy và xx tỉ lệ nghịch với nhau và các giá trị được cho trong bảng sau:

| xx | −1,5-1,5 | ? | 2,42,4 | 44 | ? |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | ? | 66 | −1,25-1,25 | ? | 0,50,5 |

Hãy xác định hệ số tỉ lệ. Từ đó, thay dấu "?" trong bảng bằng số thích hợp.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng gồm 2 hàng: hàng xx: −1,5-1,5 ; ? ; 2,42,4 ; 44 ; ? và hàng yy: ? ; 66 ; −1,25-1,25 ; ? ; 0,50,5.

Lời giải

Xác định hệ số tỉ lệ

Vì yy và xx là hai đại lượng tỉ lệ nghịch nên x⋅y=ax \cdot y = a (hệ số tỉ lệ aa không đổi).

Dựa vào cặp giá trị đã biết đầy đủ ở cột thứ ba (x=2,4x = 2,4 và y=−1,25y = -1,25):
a=x⋅y=2,4⋅(−1,25)=−3.a = x \cdot y = 2,4 \cdot (-1,25) = -3.

Vậy hệ số tỉ lệ là a=−3a = -3, và ta có công thức liên hệ: y=−3xy = \dfrac{-3}{x} (hay x=−3yx = \dfrac{-3}{y}).

Thay dấu "?" trong bảng

- Với x=−1,5x = -1,5:   y=−3−1,5=2.\;y = \dfrac{-3}{-1,5} = 2.
- Với y=6y = 6:   x=−36=−0,5.\;x = \dfrac{-3}{6} = -0,5.
- Với x=4x = 4:   y=−34=−0,75.\;y = \dfrac{-3}{4} = -0,75.
- Với y=0,5y = 0,5:   x=−30,5=−6.\;x = \dfrac{-3}{0,5} = -6.

Bảng sau khi điền đầy đủ:

| xx | −1,5-1,5 | −0,5-0,5 | 2,42,4 | 44 | −6-6 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | 22 | 66 | −1,25-1,25 | −0,75-0,75 | 0,50,5 |

Kiểm tra lại: Tích x⋅yx \cdot y ở mỗi cột đều bằng −3-3:
(−1,5)⋅2=−3(-1,5)\cdot 2 = -3;   (−0,5)⋅6=−3\;(-0,5)\cdot 6 = -3;   2,4⋅(−1,25)=−3\;2,4\cdot(-1,25) = -3;   4⋅(−0,75)=−3\;4\cdot(-0,75) = -3;   (−6)⋅0,5=−3\;(-6)\cdot 0,5 = -3. Các kết quả đều thỏa mãn.

Đáp số

Hệ số tỉ lệ a = -3x = -1,5 → y = 2y = 6 → x = -0,5x = 4 → y = -0,75y = 0,5 → x = -6

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.