Sách bài tập Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.39 trang 18 SBT Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch

Đề bài

Cho biết yy tỉ lệ nghịch với xx theo hệ số tỉ lệ là 44 và zz tỉ lệ nghịch với yy theo hệ số tỉ lệ là 66. Hỏi đại lượng zz tỉ lệ thuận hay tỉ lệ nghịch với đại lượng xx và hệ số tỉ lệ là bao nhiêu?

Lời giải

Bước 1. Viết công thức liên hệ.

Vì yy tỉ lệ nghịch với xx theo hệ số tỉ lệ 44 nên:
y=4x.y = \dfrac{4}{x}.

Vì zz tỉ lệ nghịch với yy theo hệ số tỉ lệ 66 nên:
z=6y.z = \dfrac{6}{y}.

Bước 2. Biểu diễn zz theo xx.

Thay y=4xy = \dfrac{4}{x} vào z=6yz = \dfrac{6}{y}:
z=64x=6⋅x4=64 x=32 x.z = \dfrac{6}{\frac{4}{x}} = 6 \cdot \dfrac{x}{4} = \dfrac{6}{4}\,x = \dfrac{3}{2}\,x.

Bước 3. Kết luận.

Ta được z=32 xz = \dfrac{3}{2}\,x, tức là zz bằng một hằng số (32\dfrac{3}{2}) nhân với xx. Do đó zz tỉ lệ thuận với xx theo hệ số tỉ lệ 32\dfrac{3}{2}.

Kiểm tra lại: Chọn x=2⇒y=42=2⇒z=62=3x = 2 \Rightarrow y = \dfrac{4}{2} = 2 \Rightarrow z = \dfrac{6}{2} = 3. Khi đó zx=32\dfrac{z}{x} = \dfrac{3}{2} (đúng). Chọn x=4⇒y=1⇒z=6x = 4 \Rightarrow y = 1 \Rightarrow z = 6, và zx=64=32\dfrac{z}{x} = \dfrac{6}{4} = \dfrac{3}{2} (đúng). Vậy kết quả phù hợp.

Đáp số

z tỉ lệ thuận với x, hệ số tỉ lệ 1,5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.