Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.23 trang 10 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương VI (Phân thức đại số)

Đề bài

Cho biểu thức P=2x−6x3−3x2−x+3+2x21−x2−6x−3P = \dfrac{2x-6}{x^3-3x^2-x+3} + \dfrac{2x^2}{1-x^2} - \dfrac{6}{x-3} (x≠3,x≠1,x≠−1)(x \neq 3, x \neq 1, x \neq -1).

a) Rút gọn phân thức 2x−6x3−3x2−x+3\dfrac{2x-6}{x^3-3x^2-x+3}.

b) Chứng tỏ rằng có thể viết P=a+bx−3P = a + \dfrac{b}{x-3} trong đó a,ba, b là những hằng số.

c) Tìm tập hợp các giá trị nguyên của xx để PP có giá trị là số nguyên.

Lời giải

## a) Rút gọn phân thức

Phân tích mẫu thức thành nhân tử bằng cách nhóm:

x3−3x2−x+3=x2(x−3)−(x−3)=(x−3)(x2−1)=(x−3)(x−1)(x+1).x^3-3x^2-x+3 = x^2(x-3)-(x-3) = (x-3)(x^2-1) = (x-3)(x-1)(x+1).

Tử thức: 2x−6=2(x−3)2x-6 = 2(x-3).

Do đó (với x≠3, x≠1, x≠−1x\neq 3,\,x\neq 1,\,x\neq -1):

2x−6x3−3x2−x+3=2(x−3)(x−3)(x−1)(x+1)=2(x−1)(x+1)=2x2−1.\dfrac{2x-6}{x^3-3x^2-x+3} = \dfrac{2(x-3)}{(x-3)(x-1)(x+1)} = \dfrac{2}{(x-1)(x+1)} = \dfrac{2}{x^2-1}.

##

b) Chứng tỏ P=a+bx−3P = a + \dfrac{b}{x-3}

Thay kết quả câu a) vào PP:

P=2x2−1+2x21−x2−6x−3.P = \dfrac{2}{x^2-1} + \dfrac{2x^2}{1-x^2} - \dfrac{6}{x-3}.

Vì 1−x2=−(x2−1)1-x^2 = -(x^2-1) nên 2x21−x2=−2x2x2−1\dfrac{2x^2}{1-x^2} = -\dfrac{2x^2}{x^2-1}. Cộng hai phân thức đầu (cùng mẫu x2−1x^2-1):

2x2−1−2x2x2−1=2−2x2x2−1=−2(x2−1)x2−1=−2.\dfrac{2}{x^2-1} - \dfrac{2x^2}{x^2-1} = \dfrac{2-2x^2}{x^2-1} = \dfrac{-2(x^2-1)}{x^2-1} = -2.

Vậy:

P=−2−6x−3.P = -2 - \dfrac{6}{x-3}.

Đây là biểu thức dạng P=a+bx−3P = a + \dfrac{b}{x-3} với a=−2a=-2 và b=−6b=-6 là những hằng số (đpcm).

##

c) Tìm các giá trị nguyên của xx để PP nguyên

Ta có P=−2−6x−3P = -2 - \dfrac{6}{x-3}. Vì −2-2 là số nguyên nên với xx nguyên, PP nguyên khi và chỉ khi 6x−3\dfrac{6}{x-3} là số nguyên, tức là x−3x-3 là ước của 66:

x−3∈{±1; ±2; ±3; ±6}.x-3 \in \{\pm 1;\ \pm 2;\ \pm 3;\ \pm 6\}.

Suy ra x∈{4; 2; 5; 1; 6; 0; 9; −3}x \in \{4;\ 2;\ 5;\ 1;\ 6;\ 0;\ 9;\ -3\}.

Đối chiếu điều kiện x≠3, x≠1, x≠−1x\neq 3,\,x\neq 1,\,x\neq -1: loại x=1x=1. Các giá trị còn lại đều thỏa mãn.

Vậy tập hợp các giá trị nguyên cần tìm là:

{−3; 0; 2; 4; 5; 6; 9}.\{-3;\ 0;\ 2;\ 4;\ 5;\ 6;\ 9\}.

Đáp số

2x2−1\dfrac{2}{x^2-1}P=−2−6x−3P=-2-\dfrac{6}{x-3} (với a=−2, b=−6a=-2,\ b=-6); đpcmx∈{−3; 0; 2; 4; 5; 6; 9}x\in\{-3;\,0;\,2;\,4;\,5;\,6;\,9\}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.