Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.24 trang 10 SBT Toán 8

Bài tập cuối chương VI (Phân thức đại số)

Đề bài

a) Rút gọn biểu thức P=x2+2xx3−1−1x2−x−1x2+x+1P = \dfrac{x^2+2x}{x^3-1} - \dfrac{1}{x^2-x} - \dfrac{1}{x^2+x+1} (x≠0,x≠1)(x \neq 0, x \neq 1).

b) Chứng tỏ rằng chỉ có một giá trị nguyên của xx để PP cũng nhận giá trị nguyên.

Lời giải

a) Rút gọn biểu thức PP.

Điều kiện: x≠0, x≠1x \neq 0,\ x \neq 1.

Phân tích các mẫu thức:

x3−1=(x−1)(x2+x+1);x2−x=x(x−1).x^3-1=(x-1)(x^2+x+1);\qquad x^2-x=x(x-1).

Mẫu thức x2+x+1x^2+x+1 không phân tích được thêm (và luôn khác 00). Vậy mẫu thức chung là

x(x−1)(x2+x+1).x(x-1)(x^2+x+1).

Quy đồng từng phân thức:

x2+2xx3−1=x(x2+2x)x(x−1)(x2+x+1)=x3+2x2x(x−1)(x2+x+1);\frac{x^2+2x}{x^3-1}=\frac{x(x^2+2x)}{x(x-1)(x^2+x+1)}=\frac{x^3+2x^2}{x(x-1)(x^2+x+1)};

1x2−x=1x(x−1)=x2+x+1x(x−1)(x2+x+1);\frac{1}{x^2-x}=\frac{1}{x(x-1)}=\frac{x^2+x+1}{x(x-1)(x^2+x+1)};

1x2+x+1=x(x−1)x(x−1)(x2+x+1)=x2−xx(x−1)(x2+x+1).\frac{1}{x^2+x+1}=\frac{x(x-1)}{x(x-1)(x^2+x+1)}=\frac{x^2-x}{x(x-1)(x^2+x+1)}.

Do đó:

P=(x3+2x2)−(x2+x+1)−(x2−x)x(x−1)(x2+x+1).P=\frac{(x^3+2x^2)-(x^2+x+1)-(x^2-x)}{x(x-1)(x^2+x+1)}.

Rút gọn tử thức:

x3+2x2−x2−x−1−x2+x=x3−1.x^3+2x^2-x^2-x-1-x^2+x=x^3-1.

Suy ra:

P=x3−1x(x−1)(x2+x+1)=(x−1)(x2+x+1)x(x−1)(x2+x+1)=1x.P=\frac{x^3-1}{x(x-1)(x^2+x+1)}=\frac{(x-1)(x^2+x+1)}{x(x-1)(x^2+x+1)}=\frac{1}{x}.

Vậy P=1xP=\dfrac{1}{x} (với x≠0, x≠1x\neq 0,\ x\neq 1).

*Kiểm tra với x=2x=2:* 87−12−17=1−12=12=1x\dfrac{8}{7}-\dfrac{1}{2}-\dfrac{1}{7}=1-\dfrac{1}{2}=\dfrac{1}{2}=\dfrac{1}{x}. ✓

b) Tìm giá trị nguyên của xx để PP nguyên.

Ta có P=1xP=\dfrac{1}{x}. Với xx nguyên, P=1xP=\dfrac{1}{x} nhận giá trị nguyên khi và chỉ khi xx là ước của 11, tức là x∈{1; −1}x\in\{1;\,-1\}.

Mà theo điều kiện x≠1x\neq 1, nên loại x=1x=1. Chỉ còn x=−1x=-1 (thỏa mãn x≠0, x≠1x\neq 0,\ x\neq 1), khi đó P=1−1=−1P=\dfrac{1}{-1}=-1 là số nguyên.

Vậy chỉ có đúng một giá trị nguyên của xx là x=−1x=-1 để PP cũng nhận giá trị nguyên (đpcm).

Đáp số

P=1xP=\dfrac{1}{x}Chỉ có x=−1x=-1 (khi đó P=−1P=-1); đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.