Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 14 trang 83 SBT Toán 8

Bài tập ôn tập cuối chương   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp tứ giác đều S.ABCDS.ABCD có cạnh đáy AB=10AB = 10 cm, cạnh bên SD=15SD = 15 cm. Gọi OO là giao điểm của ACAC và BDBD, MM và NN lần lượt là trung điểm của ABAB và CDCD.

a) Chứng minh SO⊥MNSO \perp MN. Từ đó tính độ dài đường cao SOSO của hình chóp.

b) Tính thể tích của hình chóp.

c) Tính diện tích toàn phần của hình chóp.

Lời giải

Hình vẽ – nhận xét ban đầu

Vì S.ABCDS.ABCD là hình chóp tứ giác đều nên đáy ABCDABCD là hình vuông cạnh 1010 cm, các cạnh bên bằng nhau:
SA=SB=SC=SD=15 cm.SA = SB = SC = SD = 15 \text{ cm}.
OO là tâm hình vuông (giao hai đường chéo), SOSO là đường cao của hình chóp nên SO⊥(ABCD)SO \perp (ABCD).

---

### a) Chứng minh SO⊥MNSO \perp MN và tính SOSO

Chứng minh SO⊥MNSO \perp MN.

- MM, NN là trung điểm của ABAB và CDCD nên MNMN là đường nối trung điểm hai cạnh đối của hình vuông ⇒MN\Rightarrow MN đi qua tâm OO và OO là trung điểm của MNMN, đồng thời MN=AB=10MN = AB = 10 cm, suy ra OM=ON=5OM = ON = 5 cm.
- Xét hai tam giác bên: △SAB\triangle SAB và △SCD\triangle SCD cân tại SS và bằng nhau (vì SA=SB=SC=SD=15SA=SB=SC=SD=15, AB=CD=10AB=CD=10). Do đó hai trung tuyến tương ứng bằng nhau: SM=SNSM = SN (SSM, SNSN là trung tuyến hạ từ SS).

Vậy △SMN\triangle SMN cân tại SS, mà SOSO là trung tuyến ứng với đáy MNMN (do OO là trung điểm MNMN) nên SOSO cũng là đường cao:
SO⊥MN.(đpcm)SO \perp MN. \quad (\text{đpcm})

Tính SOSO.

Tính SMSM (trung đoạn): trong tam giác cân SABSAB, SMSM là trung tuyến nên cũng là đường cao, AM=AB2=5AM = \dfrac{AB}{2}=5 cm. Theo định lí Pythagore trong △SAM\triangle SAM vuông tại MM:
SM2=SA2−AM2=152−52=225−25=200⇒SM=200=102 cm.SM^2 = SA^2 - AM^2 = 15^2 - 5^2 = 225 - 25 = 200 \Rightarrow SM = \sqrt{200} = 10\sqrt{2}\text{ cm}.

Vì SO⊥MNSO \perp MN nên △SOM\triangle SOM vuông tại OO, áp dụng Pythagore:
SO2=SM2−OM2=200−52=200−25=175⇒SO=175=57≈13,2 cm.SO^2 = SM^2 - OM^2 = 200 - 5^2 = 200 - 25 = 175 \Rightarrow SO = \sqrt{175} = 5\sqrt{7} \approx 13{,}2 \text{ cm}.

*(Kiểm tra bằng đường chéo: OD=BD2=1022=52OD = \dfrac{BD}{2} = \dfrac{10\sqrt2}{2}=5\sqrt2; SO2=SD2−OD2=225−50=175SO^2 = SD^2 - OD^2 = 225 - 50 = 175 — khớp.)*

---

###

b) Thể tích hình chóp

Diện tích đáy: Sđaˊy=102=100 cm2S_{đáy} = 10^2 = 100 \text{ cm}^2.

V=13 Sđaˊy⋅SO=13⋅100⋅57=50073≈441 cm3.V = \frac{1}{3}\, S_{đáy}\cdot SO = \frac{1}{3}\cdot 100 \cdot 5\sqrt7 = \frac{500\sqrt7}{3} \approx 441 \text{ cm}^3.

---

###

c) Diện tích toàn phần

Trung đoạn (chiều cao mặt bên) là d=SM=102d = SM = 10\sqrt2 cm; chu vi đáy C=4⋅10=40C = 4\cdot 10 = 40 cm.

Diện tích xung quanh:
Sxq=12 C⋅d=12⋅40⋅102=2002≈282,8 cm2.S_{xq} = \frac{1}{2}\,C\cdot d = \frac{1}{2}\cdot 40 \cdot 10\sqrt2 = 200\sqrt2 \approx 282{,}8 \text{ cm}^2.

Diện tích toàn phần:
Stp=Sxq+Sđaˊy=2002+100≈382,8 cm2.S_{tp} = S_{xq} + S_{đáy} = 200\sqrt2 + 100 \approx 382{,}8 \text{ cm}^2.

Đáp số

a) đpcm; SO = 5√7 ≈ 13,2 cmb) V = 500√7/3 ≈ 441 cm³c) S_tp = 100 + 200√2 ≈ 382,8 cm²

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.