Sách bài tập Toán 8 Tập hai

Giải Bài 15 trang 83 SBT Toán 8

Thống kê - Xác suất   Đã kiểm chéo

Đề bài

Khảo sát trên 1 200 người trẻ tuổi ở Việt Nam với câu hỏi "Bạn sử dụng nguồn thông tin nào cho các vấn đề hiện tại?" với các lựa chọn Mạng xã hội, Internet, Ti vi, Bạn bè, Báo chí, Gia đình, Đài phát thanh, Giáo viên, Thành viên cộng đồng cho kết quả như sau:

| Nguồn | Mạng xã hội | Internet | Ti vi | Bạn bè | Báo chí |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tỉ lệ người lựa chọn (%) | 73 | 69 | 59 | 50 | 43 |

| Nguồn | Gia đình | Đài phát thanh | Giáo viên | Thành viên cộng đồng |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tỉ lệ người lựa chọn (%) | 39 | 25 | 16 | 16 |

(Theo: Báo cáo nghiên cứu thế hệ trẻ Việt Nam của Hội đồng Anh, tháng 8 - 2020.)
a) Dữ liệu nhóm khảo sát thu được từ câu hỏi trên thuộc loại nào?

b) Lựa chọn và vẽ biểu đồ biểu diễn dữ liệu trong bảng thống kê trên.

c) Tính tổng số lượng lựa chọn TT cho các loại nguồn thông tin. Giải thích tại sao T>1 200T > 1\ 200.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 83 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng thống kê tỉ lệ người lựa chọn (%) theo nguồn thông tin: Mạng xã hội 73, Internet 69, Ti vi 59, Bạn bè 50, Báo chí 43, Gia đình 39, Đài phát thanh 25, Giáo viên 16, Thành viên cộng đồng 16.

Lời giải

a) Loại dữ liệu

Mỗi người được hỏi trả lời bằng cách chọn một (hoặc nhiều) *nguồn thông tin*: Mạng xã hội, Internet, Ti vi, Bạn bè, Báo chí, Gia đình, Đài phát thanh, Giáo viên, Thành viên cộng đồng. Các câu trả lời này không phải là số mà là các *tên gọi* (loại nguồn), không sắp thứ tự theo giá trị.

Vậy dữ liệu thu được là dữ liệu định tính (không phải là số).

b) Lựa chọn và vẽ biểu đồ

Dữ liệu đã cho là tỉ lệ (%) ứng với các nguồn khác nhau, nhưng tổng các tỉ lệ:

73+69+59+50+43+39+25+16+16=390 (%)>100%73+69+59+50+43+39+25+16+16 = 390\,(\%) > 100\%

nên không biểu diễn được bằng biểu đồ hình quạt tròn (vì biểu đồ hình quạt tròn chỉ dùng khi các phần hợp thành một tổng thể 100%). Do đó ta chọn biểu đồ cột để so sánh tỉ lệ lựa chọn giữa các nguồn.

Biểu đồ cột (trục ngang ghi tên nguồn, trục đứng ghi tỉ lệ %, mỗi cột cao đúng bằng tỉ lệ tương ứng):

```
Tỉ lệ (%)
80 | █
70 | █ █
60 | █ █ █
50 | █ █ █ █
40 | █ █ █ █ █ █
30 | █ █ █ █ █ █
20 | █ █ █ █ █ █ █ █ █
10 | █ █ █ █ █ █ █ █ █
0 +--------------------------------
MXH In Tv Bb Bc Gđ Đpt Gv Tvcđ
73 69 59 50 43 39 25 16 16
```

(MXH: Mạng xã hội, In: Internet, Tv: Ti vi, Bb: Bạn bè, Bc: Báo chí, Gđ: Gia đình, Đpt: Đài phát thanh, Gv: Giáo viên, Tvcđ: Thành viên cộng đồng.)

c) Tổng số lượng lựa chọn TT

Mỗi tỉ lệ (%) cho biết số người chọn nguồn đó so với 1 200 người. Số lượt chọn của mỗi nguồn là:

73%⋅1 200=876;69%⋅1 200=828;59%⋅1 200=70873\% \cdot 1\,200 = 876;\quad 69\% \cdot 1\,200 = 828;\quad 59\% \cdot 1\,200 = 708
50%⋅1 200=600;43%⋅1 200=516;39%⋅1 200=46850\% \cdot 1\,200 = 600;\quad 43\% \cdot 1\,200 = 516;\quad 39\% \cdot 1\,200 = 468
25%⋅1 200=300;16%⋅1 200=192;16%⋅1 200=19225\% \cdot 1\,200 = 300;\quad 16\% \cdot 1\,200 = 192;\quad 16\% \cdot 1\,200 = 192

Tổng số lượt chọn:

T=876+828+708+600+516+468+300+192+192=4 680.T = 876+828+708+600+516+468+300+192+192 = 4\,680.

Có thể tính nhanh: T=390%⋅1 200=3,9⋅1 200=4 680.T = 390\% \cdot 1\,200 = 3{,}9 \cdot 1\,200 = 4\,680.

Giải thích vì sao T>1 200T > 1\,200: Câu hỏi cho phép mỗi người chọn nhiều nguồn thông tin cùng lúc (không chỉ một). Vì thế một người được tính vào nhiều lượt chọn, làm tổng số lượt chọn lớn hơn số người được khảo sát. Trung bình mỗi người chọn 4 680:1 200=3,94\,680 : 1\,200 = 3{,}9 nguồn, nên T=4 680>1 200T = 4\,680 > 1\,200.

Đáp số

Dữ liệu định tính (không phải là số)Dùng biểu đồ cột (không dùng biểu đồ hình quạt tròn vì tổng tỉ lệ = 390% > 100%)T = 4 680; T > 1 200 vì mỗi người được chọn nhiều nguồn nên tổng số lượt chọn vượt số người khảo sát (trung bình 3,9 lượt/người)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.