Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 3.18 trang 36 SBT Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

Đề bài

Thực hiện phép tính 3−2217−122−3+2217+122\sqrt{\dfrac{3-2\sqrt{2}}{17-12\sqrt{2}}} - \sqrt{\dfrac{3+2\sqrt{2}}{17+12\sqrt{2}}}.

Lời giải

Phân tích các biểu thức dưới dấu căn.

Ta nhận thấy các biểu thức đều viết được thành bình phương của một biểu thức:

3−22=2−22+1=(2−1)23-2\sqrt{2}=2-2\sqrt{2}+1=(\sqrt{2}-1)^2

17−122=9−122+8=(3−22)2=[(2−1)2]2=(2−1)417-12\sqrt{2}=9-12\sqrt{2}+8=(3-2\sqrt{2})^2=\big[(\sqrt{2}-1)^2\big]^2=(\sqrt{2}-1)^4

Tương tự:

3+22=(2+1)2,17+122=(2+1)43+2\sqrt{2}=(\sqrt{2}+1)^2,\qquad 17+12\sqrt{2}=(\sqrt{2}+1)^4

Rút gọn số hạng thứ nhất.

3−2217−122=(2−1)2(2−1)4=1(2−1)2=1∣2−1∣=12−1\sqrt{\dfrac{3-2\sqrt{2}}{17-12\sqrt{2}}}=\sqrt{\dfrac{(\sqrt{2}-1)^2}{(\sqrt{2}-1)^4}}=\sqrt{\dfrac{1}{(\sqrt{2}-1)^2}}=\dfrac{1}{|\sqrt{2}-1|}=\dfrac{1}{\sqrt{2}-1}

Vì 2>1\sqrt{2}>1 nên ∣2−1∣=2−1|\sqrt{2}-1|=\sqrt{2}-1. Trục căn thức ở mẫu:

12−1=2+1(2−1)(2+1)=2+12−1=2+1\dfrac{1}{\sqrt{2}-1}=\dfrac{\sqrt{2}+1}{(\sqrt{2}-1)(\sqrt{2}+1)}=\dfrac{\sqrt{2}+1}{2-1}=\sqrt{2}+1

Rút gọn số hạng thứ hai.

3+2217+122=(2+1)2(2+1)4=12+1=2−1(2+1)(2−1)=2−1\sqrt{\dfrac{3+2\sqrt{2}}{17+12\sqrt{2}}}=\sqrt{\dfrac{(\sqrt{2}+1)^2}{(\sqrt{2}+1)^4}}=\dfrac{1}{\sqrt{2}+1}=\dfrac{\sqrt{2}-1}{(\sqrt{2}+1)(\sqrt{2}-1)}=\sqrt{2}-1

Tính hiệu.

3−2217−122−3+2217+122=(2+1)−(2−1)=2\sqrt{\dfrac{3-2\sqrt{2}}{17-12\sqrt{2}}}-\sqrt{\dfrac{3+2\sqrt{2}}{17+12\sqrt{2}}}=(\sqrt{2}+1)-(\sqrt{2}-1)=2

Kiểm tra lại bằng số gần đúng. Với 2≈1,414\sqrt{2}\approx 1{,}414: số hạng thứ nhất ≈2,414\approx 2{,}414, số hạng thứ hai ≈0,414\approx 0{,}414, hiệu ≈2\approx 2 — đúng.

Vậy giá trị của biểu thức bằng 22.

Đáp số

2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.