Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 3.32 trang 40 SBT Toán 9

Ôn tập chương III

Đề bài

a) Khai triển (2−3)2\left(2-\sqrt{3}\right)^2 và (23−3)2\left(2\sqrt{3}-3\right)^2 thành những biểu thức không còn bình phương.

b) Sử dụng kết quả câu a, rút gọn các biểu thức sau:
A=4−23−21−123A=\sqrt{4-2\sqrt{3}-\sqrt{21-12\sqrt{3}}};
B=2+3+4−23−21−123B=\sqrt{2+\sqrt{3}+\sqrt{4-2\sqrt{3}-\sqrt{21-12\sqrt{3}}}}.

Lời giải

## a) Khai triển

Tính (2−3)2(2-\sqrt{3})^2:

(2−3)2=22−2⋅2⋅3+(3)2=4−43+3=7−43.(2-\sqrt{3})^2 = 2^2 - 2\cdot 2\cdot\sqrt{3} + (\sqrt{3})^2 = 4 - 4\sqrt{3} + 3 = 7 - 4\sqrt{3}.

Tính (23−3)2(2\sqrt{3}-3)^2:

(23−3)2=(23)2−2⋅23⋅3+32=12−123+9=21−123.(2\sqrt{3}-3)^2 = (2\sqrt{3})^2 - 2\cdot 2\sqrt{3}\cdot 3 + 3^2 = 12 - 12\sqrt{3} + 9 = 21 - 12\sqrt{3}.

Vậy 7−43=(2−3)27-4\sqrt{3}=(2-\sqrt{3})^2 và 21−123=(23−3)221-12\sqrt{3}=(2\sqrt{3}-3)^2.

##

b) Rút gọn

Rút gọn A=4−23−21−123A=\sqrt{4-2\sqrt{3}-\sqrt{21-12\sqrt{3}}}:

Theo câu a):
21−123=(23−3)2=∣23−3∣.\sqrt{21-12\sqrt{3}}=\sqrt{(2\sqrt{3}-3)^2}=\left|2\sqrt{3}-3\right|.

Vì 23=12>9=32\sqrt{3}=\sqrt{12}>\sqrt{9}=3 nên 23−3>02\sqrt{3}-3>0, do đó:
21−123=23−3.\sqrt{21-12\sqrt{3}}=2\sqrt{3}-3.

Thay vào biểu thức dưới dấu căn của AA:
4−23−(23−3)=4−23−23+3=7−43.4-2\sqrt{3}-\left(2\sqrt{3}-3\right)=4-2\sqrt{3}-2\sqrt{3}+3=7-4\sqrt{3}.

Lại theo câu a) có 7−43=(2−3)27-4\sqrt{3}=(2-\sqrt{3})^2, nên:
A=7−43=(2−3)2=∣2−3∣.A=\sqrt{7-4\sqrt{3}}=\sqrt{(2-\sqrt{3})^2}=\left|2-\sqrt{3}\right|.

Vì 2=4>32=\sqrt{4}>\sqrt{3} nên 2−3>02-\sqrt{3}>0, suy ra:
A=2−3.A=2-\sqrt{3}.

Rút gọn B=2+3+4−23−21−123B=\sqrt{2+\sqrt{3}+\sqrt{4-2\sqrt{3}-\sqrt{21-12\sqrt{3}}}}:

Nhận thấy biểu thức dưới căn trong cùng chính là AA vừa rút gọn, nên:
B=2+3+A=2+3+(2−3)=4=2.B=\sqrt{2+\sqrt{3}+A}=\sqrt{2+\sqrt{3}+\left(2-\sqrt{3}\right)}=\sqrt{4}=2.

Kiểm tra lại (gần đúng): với 3≈1,732\sqrt{3}\approx 1{,}732: 21−123≈0,464\sqrt{21-12\sqrt{3}}\approx 0{,}464; 4−23−0,464≈0,0724-2\sqrt{3}-0{,}464\approx 0{,}072; A≈0,072≈0,268=2−3A\approx\sqrt{0{,}072}\approx 0{,}268=2-\sqrt{3} (đúng). Và 2+3+0,268≈4⇒B=22+\sqrt{3}+0{,}268\approx 4\Rightarrow B=2 (đúng).

Vậy A=2−3A=2-\sqrt{3} và B=2B=2.

Đáp số

7−43=(2−3)27-4\sqrt{3}=(2-\sqrt{3})^2; 21−123=(23−3)221-12\sqrt{3}=(2\sqrt{3}-3)^2A=2−3≈0,268A=2-\sqrt{3}\approx 0,268; B=2B=2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.