Giải Bài 4.23 trang 49 SBT Toán 9
Đề bài
Cho , là hai địa điểm ở hai bên bờ sông, biết và cùng vuông góc , (mét), (mét), và (H.4.12).
Chứng minh rằng: .
Hình 4.12: Tứ giác MNAP với M ở trên, N bên phải M (MN = n nằm ngang, đoạn ngang phía trên). PM thẳng đứng đi xuống từ M, MP = p, P ở dưới. Tại P có góc α (góc MPA). AN thẳng đứng đi xuống từ N tới A; A nằm gần P. Các góc tại M và N là góc vuông (AN ⊥ MN, PM ⊥ MN). Đường thẳng từ P qua A kéo dài, và đường từ M(hoặc N) kéo dài cắt tại B nằm bên kia con sông (vùng gạch sọc là dòng sông), B ở phía phải trên.
Lời giải
Dựng hình – xác định điểm : Ngắm từ qua , tia kéo dài cắt đường thẳng (kéo dài về phía ) tại . Khi đó ba điểm , , thẳng hàng và nằm ở bờ bên kia con sông.
Bước 1. Tính (xét tam giác vuông ).
Vì nên tam giác vuông tại . Do nằm trên đoạn nên
Trong tam giác vuông , cạnh đối với góc , cạnh kề với góc :
Bước 2. Tính .
Vì nằm giữa và (do ) nên
Bước 3. Tính (xét tam giác vuông ).
Trong tam giác vuông , hai góc nhọn phụ nhau nên
Vì thuộc tia và , , cùng nằm trên đường thẳng nên .
Vì nên tam giác vuông tại , cạnh kề với góc còn là cạnh huyền:
Thay vào, ta được
Kiểm tra lại: Với , , , tia hợp với góc nên cắt tại ; điểm là giao của với đường thẳng , cho . Khi đó , suy ra , đúng như đã chứng minh.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.