Sách bài tập Toán 9 Tập một

Giải Bài 4.22 trang 49 SBT Toán 9

Bài 3. Giải bài toán bằng cách lập hệ phương trình

Đề bài

Giải tam giác ABCABC vuông tại AA, với AB=cAB = c, BC=aBC = a, CA=bCA = b trong các trường hợp (cạnh làm tròn đến chữ số thập phân thứ ba):

a) a=5a = 5, B^=50∘\widehat{B} = 50^\circ;

b) b=5b = 5, B^=40∘\widehat{B} = 40^\circ;

c) b=5b = 5, C^=55∘\widehat{C} = 55^\circ.

Lời giải

Tam giác ABCABC vuông tại AA nên cạnh huyền là BC=aBC=a, hai cạnh góc vuông là AB=cAB=c và CA=bCA=b; hai góc nhọn phụ nhau: B^+C^=90∘\widehat{B}+\widehat{C}=90^\circ.

Xét góc BB: cạnh đối là b=CAb=CA, cạnh kề là c=ABc=AB, nên ta có các hệ thức giữa cạnh và góc:
b=asin⁡B=acos⁡C,c=acos⁡B=asin⁡C,b=ctan⁡B.b=a\sin B=a\cos C,\qquad c=a\cos B=a\sin C,\qquad b=c\tan B.

a) a=5a=5, B^=50∘\widehat{B}=50^\circ.

- Góc còn lại: C^=90∘−50∘=40∘\widehat{C}=90^\circ-50^\circ=40^\circ.
- Cạnh góc vuông đối với B^\widehat{B}: b=asin⁡B=5⋅sin⁡50∘≈5⋅0,766044≈3,830b=a\sin B=5\cdot\sin 50^\circ\approx 5\cdot 0{,}766044\approx 3{,}830.
- Cạnh góc vuông kề với B^\widehat{B}: c=acos⁡B=5⋅cos⁡50∘≈5⋅0,642788≈3,214c=a\cos B=5\cdot\cos 50^\circ\approx 5\cdot 0{,}642788\approx 3{,}214.

*Kiểm tra:* b2+c2≈3,8302+3,2142≈14,67+10,33=25,00=a2b^2+c^2\approx 3{,}830^2+3{,}214^2\approx 14{,}67+10{,}33=25{,}00=a^2 (đúng).

b) b=5b=5, B^=40∘\widehat{B}=40^\circ.

- Góc còn lại: C^=90∘−40∘=50∘\widehat{C}=90^\circ-40^\circ=50^\circ.
- Cạnh huyền: từ b=asin⁡Bb=a\sin B suy ra a=bsin⁡B=5sin⁡40∘≈50,642788≈7,779a=\dfrac{b}{\sin B}=\dfrac{5}{\sin 40^\circ}\approx\dfrac{5}{0{,}642788}\approx 7{,}779.
- Cạnh góc vuông cc: từ b=ctan⁡Bb=c\tan B suy ra c=btan⁡B=5tan⁡40∘≈50,839100≈5,959c=\dfrac{b}{\tan B}=\dfrac{5}{\tan 40^\circ}\approx\dfrac{5}{0{,}839100}\approx 5{,}959.

*Kiểm tra:* b2+c2≈25+35,51=60,51≈a2≈7,7792=60,51b^2+c^2\approx 25+35{,}51=60{,}51\approx a^2\approx 7{,}779^2=60{,}51 (đúng).

c) b=5b=5, C^=55∘\widehat{C}=55^\circ.

- Góc còn lại: B^=90∘−55∘=35∘\widehat{B}=90^\circ-55^\circ=35^\circ.
- Cạnh huyền: a=bsin⁡B=5sin⁡35∘≈50,573576≈8,718a=\dfrac{b}{\sin B}=\dfrac{5}{\sin 35^\circ}\approx\dfrac{5}{0{,}573576}\approx 8{,}718.
- Cạnh góc vuông cc: vì tan⁡C=cb\tan C=\dfrac{c}{b} nên c=btan⁡C=5⋅tan⁡55∘≈5⋅1,428148≈7,141c=b\tan C=5\cdot\tan 55^\circ\approx 5\cdot 1{,}428148\approx 7{,}141.

*Kiểm tra:* b2+c2≈25+51,00=76,00≈a2≈8,7182=76,00b^2+c^2\approx 25+51{,}00=76{,}00\approx a^2\approx 8{,}718^2=76{,}00 (đúng).

Đáp số

C^=40∘\widehat{C}=40^\circ; b≈3,830b\approx 3{,}830; c≈3,214c\approx 3{,}214C^=50∘\widehat{C}=50^\circ; a≈7,779a\approx 7{,}779; c≈5,959c\approx 5{,}959B^=35∘\widehat{B}=35^\circ; a≈8,718a\approx 8{,}718; c≈7,141c\approx 7{,}141

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.