Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.12 trang 10 SBT Toán 9

Bài 19. Phương trình bậc hai một ẩn

Đề bài

Sử dụng máy tính cầm tay, tìm nghiệm của các phương trình sau:

a) 2x2+11x−1=02x^2 + \sqrt{11}x - 1 = 0;

b) 12x2+53x+509=0\dfrac{1}{2}x^2 + \dfrac{5}{3}x + \dfrac{50}{9} = 0;

c) 2x2−(1+5)x+11=0\sqrt{2}x^2 - (1 + \sqrt{5})x + 11 = 0.

Lời giải

Với phương trình bậc hai ax2+bx+c=0 (a≠0)ax^2+bx+c=0\ (a\neq 0), ta tính biệt thức Δ=b2−4ac\Delta=b^2-4ac rồi dùng máy tính cầm tay để tìm nghiệm (nếu có).

a) 2x2+11 x−1=02x^2+\sqrt{11}\,x-1=0

Các hệ số: a=2, b=11, c=−1a=2,\ b=\sqrt{11},\ c=-1.

Δ=b2−4ac=(11)2−4⋅2⋅(−1)=11+8=19>0.\Delta=b^2-4ac=(\sqrt{11})^2-4\cdot 2\cdot(-1)=11+8=19>0.

Vì Δ>0\Delta>0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:
x1,2=−b±Δ2a=−11±194.x_{1,2}=\dfrac{-b\pm\sqrt{\Delta}}{2a}=\dfrac{-\sqrt{11}\pm\sqrt{19}}{4}.

Dùng máy tính cầm tay:
x1=−11+194≈0,26;x2=−11−194≈−1,92.x_1=\dfrac{-\sqrt{11}+\sqrt{19}}{4}\approx 0{,}26;\qquad x_2=\dfrac{-\sqrt{11}-\sqrt{19}}{4}\approx -1{,}92.

b) 12x2+53x+509=0\dfrac{1}{2}x^2+\dfrac{5}{3}x+\dfrac{50}{9}=0

Các hệ số: a=12, b=53, c=509a=\dfrac12,\ b=\dfrac53,\ c=\dfrac{50}{9}.

Δ=b2−4ac=(53)2−4⋅12⋅509=259−1009=−759<0.\Delta=b^2-4ac=\left(\dfrac53\right)^2-4\cdot\dfrac12\cdot\dfrac{50}{9}=\dfrac{25}{9}-\dfrac{100}{9}=-\dfrac{75}{9}<0.

Vì Δ<0\Delta<0 nên phương trình vô nghiệm.

c) 2 x2−(1+5)x+11=0\sqrt{2}\,x^2-(1+\sqrt{5})x+11=0

Các hệ số: a=2, b=−(1+5), c=11a=\sqrt{2},\ b=-(1+\sqrt{5}),\ c=11.

Δ=b2−4ac=(1+5)2−4⋅2⋅11=(6+25)−442≈10,47−62,23=−51,75<0.\Delta=b^2-4ac=(1+\sqrt{5})^2-4\cdot\sqrt{2}\cdot 11=(6+2\sqrt{5})-44\sqrt{2}\approx 10{,}47-62{,}23=-51{,}75<0.

Vì Δ<0\Delta<0 nên phương trình vô nghiệm.

Kiểm tra lại: Ở ý a) thay lại x1≈0,26x_1\approx0{,}26 và x2≈−1,92x_2\approx-1{,}92 đều thoả mãn (sai số do làm tròn); ở ý

b) và

c) đều có Δ<0\Delta<0 nên không có nghiệm thực.

Đáp số

a) x1≈0,26; x2≈−1,92x_1\approx 0{,}26;\ x_2\approx -1{,}92b) Vô nghiệm (Δ<0\Delta<0)c) Vô nghiệm (Δ<0\Delta<0)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.