Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 6.21 trang 13 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương VI

Đề bài

Giả sử phương trình bậc hai ax2+bx+c=0ax^2 + bx + c = 0 (a≠0)(a \neq 0) có hai nghiệm là x1,x2x_1, x_2 đều khác 0. Hãy lập phương trình bậc hai có hai nghiệm là 1x1\dfrac{1}{x_1} và 1x2\dfrac{1}{x_2}.

Lời giải

Bước 1. Điều kiện để hai nghiệm khác 0.

Vì phương trình ax2+bx+c=0 (a≠0)ax^2+bx+c=0\ (a\neq0) có hai nghiệm x1,x2x_1,x_2, theo định lí Viète ta có:
x1+x2=−ba,x1x2=ca.x_1+x_2=-\dfrac{b}{a},\qquad x_1x_2=\dfrac{c}{a}.

Hai nghiệm x1,x2x_1,x_2 đều khác 00 nên tích x1x2=ca≠0x_1x_2=\dfrac{c}{a}\neq0, suy ra c≠0c\neq0. Do đó 1x1\dfrac{1}{x_1} và 1x2\dfrac{1}{x_2} đều xác định.

Bước 2. Tính tổng và tích của hai nghiệm mới.

Gọi SS và PP lần lượt là tổng và tích của hai số 1x1\dfrac{1}{x_1} và 1x2\dfrac{1}{x_2}.

S=1x1+1x2=x1+x2x1x2=−baca=−bc.S=\dfrac{1}{x_1}+\dfrac{1}{x_2}=\dfrac{x_1+x_2}{x_1x_2}=\dfrac{-\dfrac{b}{a}}{\dfrac{c}{a}}=-\dfrac{b}{c}.

P=1x1⋅1x2=1x1x2=1ca=ac.P=\dfrac{1}{x_1}\cdot\dfrac{1}{x_2}=\dfrac{1}{x_1x_2}=\dfrac{1}{\dfrac{c}{a}}=\dfrac{a}{c}.

Bước 3. Lập phương trình bậc hai nhận 1x1,1x2\dfrac{1}{x_1},\dfrac{1}{x_2} làm nghiệm.

Hai số 1x1,1x2\dfrac{1}{x_1},\dfrac{1}{x_2} là nghiệm của phương trình X2−SX+P=0X^2-SX+P=0, tức là:
X2+bcX+ac=0.X^2+\dfrac{b}{c}X+\dfrac{a}{c}=0.

Nhân hai vế với c (c≠0)c\ (c\neq0), ta được phương trình bậc hai cần tìm:
cx2+bx+a=0.\boxed{cx^2+bx+a=0}.

Bước 4. Kiểm tra lại.

Áp dụng định lí Viète cho phương trình cx2+bx+a=0cx^2+bx+a=0 (với c≠0c\neq0): tổng hai nghiệm bằng −bc=S-\dfrac{b}{c}=S, tích hai nghiệm bằng ac=P\dfrac{a}{c}=P. Đúng bằng tổng và tích của 1x1,1x2\dfrac{1}{x_1},\dfrac{1}{x_2} đã tính ở trên. Vậy phương trình cx2+bx+a=0cx^2+bx+a=0 thỏa mãn yêu cầu.

Đáp số

cx2+bx+a=0cx^2+bx+a=0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.