Giải Bài 9.40 trang 60 SBT Toán 9
Đề bài
Cho hình vuông nội tiếp đường tròn như Hình 9.15. Hãy cho biết các phép quay ngược chiều lần lượt ; ; ; với tâm biến các đỉnh , , , thành những điểm nào.
Hình 9.15: Hình vuông nội tiếp đường tròn tâm . Đỉnh ở trên bên trái, ở trên bên phải, ở dưới bên phải, ở dưới bên trái; là tâm ở giữa. Bốn góc vuông của hình vuông được đánh dấu.
Lời giải
Hình vuông nội tiếp nên là tâm của hình vuông và bốn đỉnh , , , nằm trên , chia đường tròn thành bốn cung bằng nhau, mỗi cung ứng với góc ở tâm . Theo đề, các đỉnh xếp theo thứ tự: (trên bên trái), (trên bên phải), (dưới bên phải), (dưới bên trái). Do đó, đi ngược chiều kim đồng hồ quanh ta có thứ tự các đỉnh là .
Mỗi phép quay ngược chiều tâm biến mỗi đỉnh thành đỉnh liền kề theo chiều ngược kim đồng hồ (cách nó một cung ).
a) Phép quay ngược chiều tâm :
Mỗi đỉnh dịch đi một vị trí theo chiều ngược kim đồng hồ:
Vậy , , , lần lượt biến thành , , , .
b) Phép quay ngược chiều tâm :
Quay bằng hai lần quay , mỗi đỉnh dịch hai vị trí, tức biến thành đỉnh đối xứng với nó qua tâm :
Vậy , , , lần lượt biến thành , , , .
c) Phép quay ngược chiều tâm :
Mỗi đỉnh dịch ba vị trí theo chiều ngược kim đồng hồ (tương đương dịch một vị trí theo chiều kim đồng hồ):
Vậy , , , lần lượt biến thành , , , .
d) Phép quay ngược chiều tâm :
Quay trọn một vòng, mỗi đỉnh trở về đúng vị trí ban đầu:
Vậy , , , lần lượt biến thành chính chúng: , , , .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.