Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.41 trang 60 SBT Toán 9

Chương IX. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp

Đề bài

Cho lục giác đều ABCDEFABCDEF nội tiếp đường tròn tâm OO.

a) Chứng tỏ ACEACE là tam giác đều.

b) Liệt kê ba phép quay giữ nguyên tam giác đều ACEACE.

c) Liệt kê sáu phép quay giữ nguyên lục giác đều ABCDEFABCDEF.

Lời giải

a) Chứng tỏ ACEACE là tam giác đều.

Vì ABCDEFABCDEF là lục giác đều nội tiếp đường tròn (O)(O) nên sáu đỉnh chia đường tròn thành 66 cung bằng nhau, mỗi cung có số đo
360∘6=60∘.\dfrac{360^\circ}{6}=60^\circ.

Xét ba đỉnh cách nhau một đỉnh là A, C, EA,\ C,\ E:
- Cung ACAC (đi qua BB) gồm 22 cung nhỏ, số đo 2⋅60∘=120∘2\cdot 60^\circ=120^\circ;
- Cung CECE (đi qua DD) gồm 22 cung nhỏ, số đo 120∘120^\circ;
- Cung EAEA (đi qua FF) gồm 22 cung nhỏ, số đo 120∘120^\circ.

Ba cung AC, CE, EAAC,\ CE,\ EA bằng nhau nên ba dây căng chúng bằng nhau:
AC=CE=EA.AC=CE=EA.
Tam giác ACEACE có ba cạnh bằng nhau nên là tam giác đều (đpcm).

Ngoài ra ba đỉnh A,C,EA,C,E cùng cách đều OO nên OO chính là tâm của tam giác đều ACEACE.

b) Ba phép quay giữ nguyên tam giác đều ACEACE.

Tam giác đều có tâm đối xứng quay là OO. Các phép quay thuận chiều (hoặc đều cùng một chiều) tâm OO biến tam giác ACEACE thành chính nó là các phép quay với góc là bội của 360∘3=120∘\dfrac{360^\circ}{3}=120^\circ:

- Phép quay tâm OO góc 120∘120^\circ (biến A→C, C→E, E→AA\to C,\ C\to E,\ E\to A);
- Phép quay tâm OO góc 240∘240^\circ (biến A→E, C→A, E→CA\to E,\ C\to A,\ E\to C);
- Phép quay tâm OO góc 360∘360^\circ (tức 0∘0^\circ, giữ nguyên mọi đỉnh — phép đồng nhất).

c) Sáu phép quay giữ nguyên lục giác đều ABCDEFABCDEF.

Lục giác đều có tâm quay là OO. Các phép quay tâm OO biến lục giác thành chính nó là các phép quay với góc là bội của 360∘6=60∘\dfrac{360^\circ}{6}=60^\circ:

- Phép quay tâm OO góc 60∘60^\circ;
- Phép quay tâm OO góc 120∘120^\circ;
- Phép quay tâm OO góc 180∘180^\circ;
- Phép quay tâm OO góc 240∘240^\circ;
- Phép quay tâm OO góc 300∘300^\circ;
- Phép quay tâm OO góc 360∘360^\circ (tức 0∘0^\circ — phép đồng nhất).

Mỗi phép quay trên đều đưa mỗi đỉnh của lục giác về một đỉnh của lục giác nên giữ nguyên hình lục giác đều ABCDEFABCDEF.

Đáp số

đpcmBa phép quay tâm OO góc 120∘, 240∘, 360∘120^\circ,\ 240^\circ,\ 360^\circ (tức 0∘0^\circ)Sáu phép quay tâm OO góc 60∘, 120∘, 180∘, 240∘, 300∘, 360∘60^\circ,\ 120^\circ,\ 180^\circ,\ 240^\circ,\ 300^\circ,\ 360^\circ (tức 0∘0^\circ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.