Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 9.43 trang 60 SBT Toán 9

Chương IX. Đường tròn ngoại tiếp và đường tròn nội tiếp

Đề bài

Cho OO là trung điểm của đoạn thẳng ABAB.

a) Tìm một phép quay biến điểm AA thành điểm BB và biến điểm BB thành điểm AA.

b) Phép quay thuận chiều 90∘90^\circ tâm OO biến AA thành CC và biến BB thành DD. Chứng tỏ rằng ACBDACBD là một hình vuông.

Lời giải

a) Vì OO là trung điểm của ABAB nên OA=OBOA = OB và ba điểm AA, OO, BB thẳng hàng với OO nằm giữa.

Xét phép quay nửa vòng (phép quay 180∘180^\circ) tâm OO:

- Điểm AA biến thành điểm A′A' sao cho OA′=OAOA' = OA và tia OA′OA' là tia đối của tia OAOA. Mà BB cũng nằm trên tia đối của tia OAOA với OB=OAOB = OA, nên A′≡BA' \equiv B. Vậy phép quay 180∘180^\circ tâm OO biến AA thành BB.
- Tương tự, phép quay đó biến BB thành AA.

Vậy phép quay 180∘180^\circ tâm OO (không phân biệt chiều) biến AA thành BB và biến BB thành AA.

b) Phép quay thuận chiều 90∘90^\circ tâm OO biến AA thành CC và biến BB thành DD, nên:

- OC=OAOC = OA, OD=OBOD = OB (phép quay bảo toàn khoảng cách tới tâm);
- AOC^=90∘\widehat{AOC} = 90^\circ và BOD^=90∘\widehat{BOD} = 90^\circ (góc quay).

Kết hợp với OA=OBOA = OB (vì OO là trung điểm ABAB), ta được:
OA=OB=OC=OD.OA = OB = OC = OD.

*Hai đường chéo của tứ giác ACBDACBD là ABAB và CDCD.*

O là trung điểm của cả hai đường chéo:
- OO là trung điểm ABAB (giả thiết).
- Vì phép quay 180∘180^\circ tâm OO biến AA thành BB, nên qua phép quay thuận chiều 90∘90^\circ tâm OO, ảnh của AA là CC và ảnh của BB là DD cũng đối xứng nhau qua OO (ta có OC=ODOC = OD và COD^=AOB^=180∘\widehat{COD} = \widehat{AOB} = 180^\circ, tức CC, OO, DD thẳng hàng). Do đó OO là trung điểm CDCD.

Vậy hai đường chéo ABAB và CDCD cắt nhau tại trung điểm OO của mỗi đường ⇒ACBD\Rightarrow ACBD là hình bình hành.

Hai đường chéo bằng nhau: AB=OA+OB=2 OAAB = OA + OB = 2\,OA và CD=OC+OD=2 OACD = OC + OD = 2\,OA, nên AB=CDAB = CD. Hình bình hành có hai đường chéo bằng nhau là hình chữ nhật.

Hai đường chéo vuông góc: AOC^=90∘\widehat{AOC} = 90^\circ nên AB⊥CDAB \perp CD. Hình chữ nhật có hai đường chéo vuông góc là hình vuông.

Vậy ACBDACBD là một hình vuông (đpcm).

Đáp số

Phép quay 180° tâm Ođpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.