Sách bài tập Toán 9 Tập hai

Giải Bài 10.18 trang 71 SBT Toán 9

Bài tập cuối chương X

Đề bài

Một hộp đựng bóng bàn có dạng hình trụ chứa vừa khít 3 quả bóng bàn có cùng bán kính RR xếp theo chiều ngang (H.10.7).
Gọi S1S_1 là tổng diện tích ba quả bóng bàn, S2S_2 là diện tích xung quanh của vỏ hộp hình trụ. Tính tỉ số S1S2\dfrac{S_1}{S_2}.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 71 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 10.7: Một hộp hình trụ nằm ngang chứa vừa khít 3 quả bóng (hình cầu) cùng bán kính R xếp thẳng hàng theo chiều dài của trụ. Bán kính đáy trụ bằng bán kính R của mỗi quả bóng; chiều dài (chiều cao) trụ bằng 6R (ba đường kính).

Lời giải

Thiết lập các kích thước

Vì ba quả bóng bàn (hình cầu) bán kính RR nằm vừa khít trong hộp hình trụ:

- Bán kính đáy của hình trụ bằng bán kính mỗi quả bóng: r=Rr = R.
- Ba quả bóng xếp thẳng hàng theo chiều dài, mỗi quả có đường kính 2R2R, nên chiều cao hình trụ là:
h=3⋅2R=6R.h = 3 \cdot 2R = 6R.

Tính S1S_1 — tổng diện tích ba quả bóng

Diện tích mặt cầu bán kính RR là 4πR24\pi R^2, nên:
S1=3⋅4πR2=12πR2.S_1 = 3 \cdot 4\pi R^2 = 12\pi R^2.

Tính S2S_2 — diện tích xung quanh của vỏ hộp hình trụ

Diện tích xung quanh hình trụ bán kính đáy r=Rr = R, chiều cao h=6Rh = 6R là:
S2=2πrh=2π⋅R⋅6R=12πR2.S_2 = 2\pi r h = 2\pi \cdot R \cdot 6R = 12\pi R^2.

Tính tỉ số

S1S2=12πR212πR2=1.\dfrac{S_1}{S_2} = \dfrac{12\pi R^2}{12\pi R^2} = 1.

Vậy tổng diện tích ba quả bóng bàn đúng bằng diện tích xung quanh của vỏ hộp.

Đáp số

S1S2=1\dfrac{S_1}{S_2} = 1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.