Sách bài tập Vật lí 10

Giải Bài 13.9 trang 26 SBT Vật lí 10

Bài 13. Tổng hợp và phân tích lực. Cân bằng lực

Đề bài

Một chất điểm chịu tác dụng của ba lực F1⃗\vec{F_1}, F2⃗\vec{F_2}, F3⃗\vec{F_3} có cùng độ lớn 12 N. Biết góc tạo bởi các lực (F1⃗,F2⃗)=(F2⃗,F3⃗)=60°(\vec{F_1}, \vec{F_2}) = (\vec{F_2}, \vec{F_3}) = 60° (Hình 13.1). Hợp lực của ba lực này có độ lớn là

A. 66 N.
B. 2424 N.
C. 10,410{,}4 N.
D. 20,820{,}8 N.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 26 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 13.1 vẽ ba lực cùng xuất phát từ một điểm. Lực F2⃗\vec{F_2} hướng thẳng đứng lên trên; F1⃗\vec{F_1} nằm bên phải, hợp với F2⃗\vec{F_2} một góc 60°60° và chếch lên trên sang phải; F3⃗\vec{F_3} nằm bên trái, hợp với F2⃗\vec{F_2} một góc 60°60° và chếch lên trên sang trái. Như vậy F2⃗\vec{F_2} nằm giữa, đối xứng với F1⃗\vec{F_1} và F3⃗\vec{F_3} qua phương của nó; cả ba lực có cùng độ lớn 12 N.

Lời giải

Phân tích: Theo Hình 13.1, lực F2⃗\vec{F_2} nằm giữa, còn F1⃗\vec{F_1} và F3⃗\vec{F_3} đối xứng nhau qua phương của F2⃗\vec{F_2}, mỗi lực hợp với F2⃗\vec{F_2} một góc 60°60°. Cả ba lực cùng độ lớn F1=F2=F3=12F_1=F_2=F_3=12 N.

Bước 1. Tổng hợp F1⃗\vec{F_1} và F3⃗\vec{F_3}.

Góc giữa hai lực F1⃗\vec{F_1} và F3⃗\vec{F_3} là:

(F1⃗,F3⃗)=60°+60°=120°.(\vec{F_1},\vec{F_3})=60°+60°=120°.

Vì F1=F3=12F_1=F_3=12 N, dùng quy tắc hình bình hành:

F13=F12+F32+2F1F3cos⁡120°=122+122+2⋅12⋅12⋅(−0,5)=144=12 N.F_{13}=\sqrt{F_1^2+F_3^2+2F_1F_3\cos 120°}=\sqrt{12^2+12^2+2\cdot 12\cdot 12\cdot(-0{,}5)}=\sqrt{144}=12\ \text{N}.

Do F1⃗\vec{F_1} và F3⃗\vec{F_3} đối xứng qua phương của F2⃗\vec{F_2} nên hợp lực F13⃗\vec{F_{13}} nằm đúng trên phương và cùng chiều với F2⃗\vec{F_2}.

Bước 2. Tổng hợp F13⃗\vec{F_{13}} với F2⃗\vec{F_2}.

Hai lực này cùng phương, cùng chiều nên cộng trực tiếp độ lớn:

F=F13+F2=12+12=24 N.F=F_{13}+F_2=12+12=24\ \text{N}.

Kết luận: Hợp lực của ba lực có độ lớn 2424 N. Chọn đáp án B.

Đáp số

B. 24 N

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.