Giải Bài 13.10 trang 26 SBT Vật lí 10
Đề bài
Một con nhện đang treo mình dưới một sợi tơ theo phương thẳng đứng thì bị một cơn gió thổi theo phương ngang làm dây treo lệch đi so với phương thẳng đứng một góc . Biết trọng lượng của con nhện là N. Xác định độ lớn của lực mà gió tác dụng lên con nhện ở vị trí cân bằng trong Hình 13.2.
Hình 13.2 vẽ sợi tơ treo từ trần (giá đỡ gạch chéo phía trên) xuống con nhện. Sợi tơ lệch khỏi phương thẳng đứng (đường đứt nét) một góc . Tại vị trí con nhện có hai lực: lực gió hướng theo phương ngang sang phải, và trọng lượng hướng thẳng đứng xuống dưới.
Lời giải
Phân tích các lực tác dụng lên con nhện ở vị trí cân bằng:
Con nhện chịu tác dụng của ba lực:
- Trọng lượng hướng thẳng đứng xuống dưới, độ lớn N.
- Lực gió hướng theo phương ngang.
- Lực căng của sợi tơ, hướng dọc theo sợi tơ (lệch so với phương thẳng đứng).
Điều kiện cân bằng:
Vì con nhện cân bằng nên hợp lực của ba lực bằng :
Suy ra lực căng cân bằng với hợp lực của trọng lượng và lực gió . Do nằm dọc theo sợi tơ (lệch so với phương thẳng đứng), hợp lực của và cũng nằm dọc theo sợi tơ.
Xét tam giác lực (hoặc hình chiếu):
Trọng lượng theo phương thẳng đứng, lực gió theo phương ngang, hai lực này vuông góc nhau. Góc giữa sợi tơ (phương của ) và phương thẳng đứng là , nên:
Tính độ lớn lực gió:
Kiểm tra: Với N và N thì , suy ra — đúng với giả thiết.
Vậy lực mà gió tác dụng lên con nhện có độ lớn N.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.