Giải Bài 7.5 trang 11 SBT Vật lí 10
Đề bài
Dựa vào đồ thị ở Hình 7.3, xác định:
a) Vận tốc của mỗi chuyển động.
b) Phương trình của mỗi chuyển động.
c) Vị trí và thời điểm các chuyển động gặp nhau.
Hình 7.3 là đồ thị độ dịch chuyển – thời gian với trục tung d (km) chia vạch 60, 120, 180 và trục hoành t (h) chia vạch 1, 2, 3. Đường (I) xuất phát từ gốc O, đi dốc lên và đạt d = 180 km tại t = 3 h. Đường (II) xuất phát từ d = 180 km tại t = 0, đi dốc xuống và về d = 0 tại t = 3 h. Đường (III) xuất phát từ gốc O, đi dốc lên thoải và đạt d = 60 km tại t = 3 h. Đường (I) và (II) cắt nhau tại khoảng t = 1,5 h, d = 90 km.
Lời giải
a) Vận tốc của mỗi chuyển động
Vận tốc được xác định bằng độ dốc (hệ số góc) của đường biểu diễn trên đồ thị độ dịch chuyển – thời gian:
- Chuyển động (I): đi từ đến điểm km tại h:
- Chuyển động (II): đi từ km (tại ) về tại h:
(dấu “–” cho biết (II) chuyển động ngược chiều dương, tức ngược chiều (I)).
- Chuyển động (III): đi từ đến điểm km tại h:
b) Phương trình của mỗi chuyển động
Phương trình độ dịch chuyển có dạng (với là độ dịch chuyển ban đầu tại ):
- Chuyển động (I): , km/h:
- Chuyển động (II): km, km/h:
- Chuyển động (III): , km/h:
(trong đó tính bằng giờ).
c) Vị trí và thời điểm các chuyển động gặp nhau
Hai chuyển động gặp nhau khi độ dịch chuyển của chúng bằng nhau.
*Chuyển động (I) và (II):*
Vậy (I) và (II) gặp nhau tại vị trí km, lúc h (phù hợp với giao điểm trên Hình 7.3).
*Chuyển động (II) và (III):*
Vậy (II) và (III) gặp nhau tại vị trí km, lúc h.
*Chuyển động (I) và (III):*
Hai chuyển động này cùng xuất phát từ gốc () tại rồi tách xa nhau, nên chỉ “gặp nhau” tại điểm xuất phát.
Kiểm tra: Thay lại các giá trị: tại h thì km và km (khớp); tại h thì km và km (khớp).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.