Sách giáo khoa Công nghệ 12

Giải Câu hỏi trang 128 SGK Công nghệ 12

Bài 25. Ứng dụng công nghệ sinh học trong phòng, trị bệnh thuỷ sản   Gợi ý trả lời

Đề bài

Công nghệ sinh học đã được ứng dụng như thế nào phòng và trị bệnh thuỷ sản? Nhân bản gene đích của tác nhân gây bệnh bằng kĩ thuật PCR (Hình 25.1) có vai trò như thế nào trong phòng, trị bệnh thuỷ sản?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 128 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 25.1. Kĩ thuật PCR: ảnh chụp bàn tay đeo găng đang thao tác đặt ống mẫu vào máy luân nhiệt (máy PCR) trong phòng thí nghiệm.

Gợi ý trả lời

a) Công nghệ sinh học được ứng dụng trong phòng và trị bệnh thuỷ sản như sau:

- Sản xuất vaccine phòng bệnh: Ứng dụng công nghệ gene và công nghệ tế bào để sản xuất các loại vaccine (vaccine tái tổ hợp, vaccine nhược độc...) phòng các bệnh do virus, vi khuẩn gây ra cho động vật thuỷ sản, giúp vật nuôi tạo được miễn dịch chủ động, chủ động phòng bệnh thay cho việc dùng kháng sinh.

- Chẩn đoán, phát hiện sớm tác nhân gây bệnh: Ứng dụng kĩ thuật sinh học phân tử (PCR, Realtime-PCR, kĩ thuật lai phân tử, ELISA...) để phát hiện nhanh và chính xác tác nhân gây bệnh (virus, vi khuẩn) ngay cả khi vật nuôi chưa biểu hiện triệu chứng, nhờ đó phát hiện sớm và kịp thời xử lí ổ bệnh.

- Sản xuất chế phẩm sinh học (probiotic) và các chất có hoạt tính sinh học: Dùng công nghệ vi sinh để tạo các chế phẩm vi sinh vật có lợi cải thiện môi trường nuôi, tăng sức đề kháng cho vật nuôi, hạn chế mầm bệnh; sản xuất các chất kích thích miễn dịch, kháng thể... để nâng cao khả năng phòng, trị bệnh.

- Chọn, tạo giống thuỷ sản kháng bệnh: Ứng dụng công nghệ gene, chỉ thị phân tử để chọn lọc, tạo ra các giống thuỷ sản có khả năng kháng bệnh, sạch bệnh.

b) Vai trò của việc nhân bản gene đích của tác nhân gây bệnh bằng kĩ thuật PCR (Hình 25.1) trong phòng, trị bệnh thuỷ sản:

- Kĩ thuật PCR dùng máy luân nhiệt để khuếch đại (nhân bản) một đoạn gene đặc trưng (gene đích) của tác nhân gây bệnh lên số lượng rất lớn trong thời gian ngắn, từ một lượng mẫu ADN ban đầu rất nhỏ.

- Nhờ nhân được số lượng lớn gene đích nên có thể phát hiện chính xác và nhanh chóng sự có mặt của tác nhân gây bệnh (xác định đúng loài virus, vi khuẩn gây bệnh), kể cả khi mầm bệnh còn ở mật độ rất thấp và vật nuôi chưa biểu hiện triệu chứng.

- Qua đó giúp chẩn đoán sớm, đúng bệnh, từ đó đưa ra biện pháp phòng và trị bệnh kịp thời, đúng cách; ngăn ngừa dịch bệnh lây lan, chọn được con giống sạch bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả và an toàn trong nuôi trồng thuỷ sản.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.