Sách giáo khoa Địa lí 10

Giải Câu hỏi trang 17 SGK Địa lí 10

Bài 5. Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất   Gợi ý trả lời

Đề bài

Đọc thông tin trong mục a và quan sát hình 5.1, trả lời các câu hỏi sau:

a) Tại sao có sự luân phiên ngày đêm trên Trái Đất?

b) Nếu Trái Đất chỉ chuyển động quanh Mặt Trời mà không tự quay quanh trục thì trên Trái Đất hiện tượng ngày đêm sẽ diễn ra như thế nào?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 17 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ quả Địa Cầu mô tả chuyển động tự quay và hiện tượng ngày đêm trên Trái Đất. Trục Trái Đất nghiêng, nối Cực Bắc (ở trên) với Cực Nam (ở dưới), hợp với mặt phẳng quỹ đạo một góc 66°33'. Nửa bên trái quả cầu tô màu tối, ghi chữ ĐÊM; nửa bên phải tô màu sáng, ghi chữ NGÀY. Bên trái ghi hướng TÂY, bên phải ghi hướng ĐÔNG; mũi tên đỏ chỉ chiều tự quay từ tây sang đông. Đường Xích đạo chạy ngang giữa quả cầu.

Gợi ý trả lời

a) Tại sao có sự luân phiên ngày đêm trên Trái Đất?

- Trái Đất có dạng hình khối cầu nên Mặt Trời chỉ chiếu sáng được một nửa. Nửa được chiếu sáng là ngày, nửa nằm trong bóng tối là đêm.
- Đồng thời, Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ tây sang đông, nên khắp mọi nơi trên bề mặt Trái Đất đều lần lượt được Mặt Trời chiếu sáng rồi lại chìm vào bóng tối.
- Nhờ đó mà có sự luân phiên ngày và đêm kế tiếp nhau không ngừng trên Trái Đất.

b) Nếu Trái Đất chỉ chuyển động quanh Mặt Trời mà không tự quay quanh trục thì hiện tượng ngày đêm sẽ diễn ra như thế nào?

- Trên Trái Đất vẫn có ngày và đêm, vì Mặt Trời vẫn chỉ chiếu sáng được một nửa khối cầu.
- Tuy nhiên, do Trái Đất không tự quay quanh trục mà chỉ quay quanh Mặt Trời (chu kì một năm), nên độ dài một ngày và một đêm sẽ kéo dài tới 1 năm: nửa Trái Đất được chiếu sáng có ngày dài khoảng 6 tháng, nửa còn lại chìm trong bóng tối có đêm dài khoảng 6 tháng.
- Hệ quả là ngày đêm không còn luân phiên liên tục trong 24 giờ như hiện nay; chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm rất lớn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự sống trên Trái Đất.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.