Sách giáo khoa Địa lí 10

Giải Câu hỏi trang 18 SGK Địa lí 10

Bài 5. Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin trong mục b và quan sát hình 5.2, hãy cho biết:
- Tại sao các địa điểm nằm trên các kinh tuyến khác nhau lại có giờ địa phương khác nhau.
- Những nước nào có cùng giờ với Việt Nam.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.2. Bản đồ giờ trên Trái Đất: bản đồ thế giới chia thành 24 múi giờ đánh số từ -11 đến +12, mỗi múi rộng 15 độ kinh tuyến. Múi số 0 đi qua kinh tuyến gốc (GMT) ở Anh. Các số dương (+1 đến +12) nằm về phía đông, các số âm (-1 đến -11) nằm về phía tây. Việt Nam nằm ở múi giờ +7. Một số nước và múi giờ ghi trên bản đồ: Anh (0), Pháp/Đức/Ba Lan (+1), Ai Cập/Nam Phi (+2), Liên bang Nga trải nhiều múi (+3 đến +11), I-ran (+3½), Ấn Độ (+5½), Trung Quốc (+8, thực tế dùng chung một giờ), Nhật Bản (+9), Ô-xtrây-li-a (+8 đến +10), Hoa Kỳ (-5 đến -10), Ca-na-đa (-3½ đến -8), Bra-xin (-2 đến -4), Mê-hi-cô (-6). Phía dưới bản đồ có dãy đồng hồ chỉ giờ tương ứng từng múi (01:00 đến 24:00). Đường chuyển ngày quốc tế đi qua kinh tuyến 180° ở Thái Bình Dương.

Gợi ý trả lời

a) Tại sao các địa điểm nằm trên các kinh tuyến khác nhau lại có giờ địa phương khác nhau?

- Trái Đất có hình khối cầu và tự quay quanh trục của mình theo hướng từ tây sang đông. Vì vậy, tại cùng một thời điểm, tia sáng Mặt Trời chỉ có thể chiếu thẳng góc (Mặt Trời lên cao nhất – giữa trưa) với một kinh tuyến duy nhất.
- Các địa điểm nằm trên những kinh tuyến khác nhau sẽ nhìn thấy Mặt Trời ở những độ cao (vị trí) khác nhau vào cùng một lúc, nên thời gian trong ngày của mỗi nơi không giống nhau. Giờ được tính theo vị trí của Mặt Trời ở mỗi kinh tuyến gọi là giờ địa phương (giờ Mặt Trời).
- Do Trái Đất tự quay một vòng (360∘360^\circ) hết 24 giờ nên cứ cách nhau 15∘15^\circ kinh tuyến thì giờ địa phương chênh nhau 1 giờ (360∘:24=15∘360^\circ : 24 = 15^\circ/giờ), cách nhau 1∘1^\circ kinh tuyến thì chênh nhau 4 phút (6060 phút :15=4: 15 = 4 phút/độ). Địa điểm ở phía đông luôn có giờ sớm hơn (đón Mặt Trời trước) địa điểm ở phía tây.

→ Vì mỗi kinh tuyến đón Mặt Trời vào một thời điểm khác nhau nên các địa điểm trên các kinh tuyến khác nhau có giờ địa phương khác nhau.

b) Những nước nào có cùng giờ với Việt Nam?

- Việt Nam nằm ở múi giờ số 7 (+7). Những nước (hoặc bộ phận lãnh thổ) cùng nằm trong múi giờ số 7 sẽ có cùng giờ với Việt Nam.
- Đó là các nước: Thái Lan, Lào, Cam-pu-chia và một phần lãnh thổ của In-đô-nê-xi-a (phía tây), cùng một phần lãnh thổ phía nam của Liên bang Nga.

→ Cùng giờ với Việt Nam chủ yếu là các nước Đông Nam Á lục địa: Thái Lan, Lào, Cam-pu-chia.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.