Sách giáo khoa Địa lí 10

Giải Câu hỏi trang 20 SGK Địa lí 10

Bài 5. Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin trong mục b và hình 5.3, hãy trình bày hiện tượng mùa diễn ra ở bán cầu Bắc.

Gợi ý trả lời

Hiện tượng mùa ở bán cầu Bắc

Mùa là một phần thời gian của năm, có những đặc điểm riêng về thời tiết và khí hậu. Nguyên nhân sinh ra mùa là do trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo và trong suốt quá trình chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất không đổi phương. Do đó, có thời kì bán cầu Bắc ngả về phía Mặt Trời, có thời kì bán cầu Nam ngả về phía Mặt Trời. Điều này làm cho thời gian chiếu sáng và lượng nhiệt nhận được ở mỗi bán cầu thay đổi trong năm, sinh ra các mùa.

Dựa vào hình 5.3, các mùa ở bán cầu Bắc diễn ra như sau:

a) Mùa xuân (từ 21 – 3 đến 22 – 6): Bán cầu Bắc bắt đầu ngả dần về phía Mặt Trời. Ngày 21 – 3 (xuân phân), Mặt Trời chiếu thẳng góc vào Xích đạo, thời gian ngày và đêm dài bằng nhau. Sau đó, góc chiếu sáng và thời gian chiếu sáng ở bán cầu Bắc tăng dần nên nhận được lượng nhiệt tăng dần, nhưng mặt đất vừa trải qua mùa đông lạnh, chưa tích được nhiều nhiệt nên thời tiết còn ấm áp.

b) Mùa hạ (từ 22 – 6 đến 23 – 9): Bán cầu Bắc ngả nhiều nhất về phía Mặt Trời. Ngày 22 – 6 (hạ chí), Mặt Trời chiếu thẳng góc vào chí tuyến Bắc (23°27'B), bán cầu Bắc có góc chiếu sáng lớn, ngày dài hơn đêm, nhận được nhiều nhiệt nhất; mặt đất đã tích thêm nhiệt của mùa xuân nên nóng nhất trong năm.

c) Mùa thu (từ 23 – 9 đến 22 – 12): Bán cầu Bắc bắt đầu ngả dần ra xa Mặt Trời. Ngày 23 – 9 (thu phân), Mặt Trời lại chiếu thẳng góc vào Xích đạo, ngày và đêm dài bằng nhau. Góc chiếu và thời gian chiếu sáng giảm dần nên lượng nhiệt nhận được giảm, nhưng mặt đất còn dự trữ lượng nhiệt của mùa hạ nên thời tiết vẫn còn mát mẻ (ấm hơn mùa xuân).

d) Mùa đông (từ 22 – 12 đến 21 – 3): Bán cầu Bắc ngả ra xa Mặt Trời nhiều nhất. Ngày 22 – 12 (đông chí), Mặt Trời chiếu thẳng góc vào chí tuyến Nam (23°27'N), bán cầu Bắc có góc chiếu sáng nhỏ nhất, ngày ngắn hơn đêm, nhận được ít nhiệt nhất; mặt đất đã mất nhiều nhiệt từ mùa thu nên lạnh nhất trong năm.

Như vậy, ở bán cầu Bắc một năm có bốn mùa: xuân, hạ, thu, đông, kế tiếp nhau. (Ở bán cầu Nam, bốn mùa diễn ra ngược lại so với bán cầu Bắc.)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.