Sách giáo khoa Địa lí 12

Giải Câu hỏi trang 84 SGK Địa lí 12

Bài 18. Tổ chức lãnh thổ công nghiệp   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào thông tin mục I và hình 16.2, hãy phân tích hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp khu công nghiệp ở nước ta.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 84 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 16.2 (trang 72): Bản đồ tỉ trọng giá trị sản xuất ngành công nghiệp của các tỉnh, thành phố so với cả nước và một số hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp Việt Nam năm 2024. CHÚ GIẢI – TỈ TRỌNG GTSX CÔNG NGHIỆP (năm 2024, đơn vị %, giá hiện hành): • Từ 5,0 trở lên – màu cam đậm: tập trung dày đặc ở Đồng bằng sông Hồng (Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội, Thái Nguyên…) và Đông Nam Bộ (Bình Dương, Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh…) • Từ 3,0 đến dưới 5,0 – màu cam nhạt: một số tỉnh lân cận hai vùng trên • Từ 1,0 đến dưới 3,0 – màu vàng nhạt: rải rác duyên hải miền Trung và một số tỉnh khác • Dưới 1,0 – màu trắng/rất nhạt: đại đa số tỉnh miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long CHÚ GIẢI – MỘT SỐ HÌNH THỨC TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÔNG NGHIỆP: • Khu công nghiệp – ký hiệu hình tòa nhà màu đỏ: phân bố dày đặc ở Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ, rải rác duyên hải miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long • Khu công nghệ cao – ký hiệu bánh răng/ngôi sao: xuất hiện tại Hà Nội (Hoà Lạc), TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đồng Nai Các ký hiệu giao thông: đường sắt, đường cao tốc, đường ô tô, sông, hồ, địa giới hành chính tỉnh/thành phố, biên giới quốc gia. Tỉ lệ: 100 – 0 – 100 – 200 km.

Gợi ý trả lời

Phân tích hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp: Khu công nghiệp ở nước ta

a) Khái niệm và đặc điểm

- Khu công nghiệp là khu vực có ranh giới địa lí xác định, chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, không có dân cư sinh sống.
- Khu công nghiệp có kết cấu hạ tầng kĩ thuật đồng bộ (giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc, xử lí chất thải…), được hưởng các chính sách ưu đãi của Nhà nước nhằm thu hút vốn đầu tư, nhất là vốn đầu tư nước ngoài.
- Trong khu công nghiệp tập trung nhiều xí nghiệp công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ, có sự hợp tác sản xuất và sử dụng chung kết cấu hạ tầng để nâng cao hiệu quả.

b) Quá trình hình thành và phát triển

- Khu công nghiệp ở nước ta được hình thành và phát triển gắn với công cuộc Đổi mới, đặc biệt từ đầu thập niên 1990 đến nay.
- Số lượng các khu công nghiệp ngày càng tăng, quy mô mở rộng; ngoài khu công nghiệp còn có khu chế xuất và khu công nghệ cao (Hoà Lạc – Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Đồng Nai).

c) Sự phân bố (dựa vào hình 16.2)

- Các khu công nghiệp (kí hiệu tòa nhà màu đỏ) phân bố không đều giữa các vùng, tập trung dày đặc nhất ở hai vùng:
+ Đồng bằng sông Hồng: Bắc Ninh, Hải Phòng, Hà Nội, Thái Nguyên… – là những địa phương có tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp cao (từ 5,0% trở lên so với cả nước).
+ Đông Nam Bộ: Bình Dương, Đồng Nai, TP. Hồ Chí Minh… – vùng có số lượng và quy mô khu công nghiệp lớn nhất, tỉ trọng GTSX công nghiệp cao nhất cả nước.
- Ở Duyên hải miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long, khu công nghiệp phân bố rải rác, mật độ thưa hơn.
- Các vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, Tây Nguyên có rất ít khu công nghiệp, phần lớn tỉnh có tỉ trọng GTSX công nghiệp dưới 1,0%.

→ Sự phân bố khu công nghiệp trùng khớp với các địa bàn có tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp cao, nơi có vị trí địa lí thuận lợi, kết cấu hạ tầng tốt, nguồn lao động dồi dào, thị trường rộng và khả năng thu hút đầu tư lớn.

d) Vai trò

- Thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, đẩy mạnh sản xuất công nghiệp và xuất khẩu.
- Tạo việc làm, nâng cao trình độ công nghệ và chất lượng nguồn lao động.
- Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá; góp phần phân bố lại sản xuất và hình thành các vùng công nghiệp trọng điểm.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.