Giải Câu hỏi trang 85 SGK Địa lí 12
Đề bài
Dựa vào thông tin mục II và hình 16.2, hãy phân tích hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp khu công nghệ cao ở nước ta.
Hình 16.2 (trang 72, Bài 16) — Bản đồ tỉ trọng giá trị sản xuất ngành công nghiệp của các tỉnh, thành phố so với cả nước và một số hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp Việt Nam năm 2024. Tỉ lệ: 100–200 km. CHÚ GIẢI: [Phần 1 – Tỉ trọng GTSX công nghiệp các tỉnh/TP so cả nước, năm 2024, đơn vị %, giá hiện hành] - Từ 5,0 trở lên (màu nâu/cam đậm nhất) - Từ 3,0 đến dưới 5,0 (màu cam vừa) - Từ 1,0 đến dưới 3,0 (màu vàng nhạt) - Dưới 1,0 (màu trắng/vàng rất nhạt) [Phần 2 – Một số hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp (ký hiệu)] - Khu công nghiệp (ký hiệu tòa nhà/nhà máy) - Khu công nghệ cao (ký hiệu bánh răng/ngôi sao) - Đường sắt; Đường cao tốc; Đường ô tô; Sông; Hồ - Địa giới hành chính tỉnh, thành phố (đường nét đứt) - Biên giới quốc gia (đường nét chấm gạch) Phân bố ký hiệu khu công nghệ cao trên bản đồ: xuất hiện tại khu vực Hà Nội (Hoà Lạc – phía tây), Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh. Vùng màu đậm nhất (≥5,0%) tập trung chủ yếu ở Đồng bằng sông Hồng (Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng, Hà Nội) và Đông Nam Bộ (Bình Dương, Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh). --- MỤC II – KHU CÔNG NGHỆ CAO (Bài 18, trang 84–85): Khái niệm: Khu công nghệ cao là nơi tập trung, liên kết hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ cao; ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao; đào tạo nhân lực công nghệ cao; sản xuất và kinh doanh sản phẩm công nghệ cao; cung ứng dịch vụ công nghệ cao. Vai trò: (1) Làm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế của đất nước; (2) Thu hút các nguồn lực trong nước và ngoài nước để thúc đẩy hoạt động công nghệ cao; (3) Tạo nhiều cơ hội việc làm cho người lao động. Số lượng: Đến năm 2025, nước ta có 5 khu công nghệ cao đang hoạt động. Bảng 18. CÁC KHU CÔNG NGHỆ CAO Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2025 | Tên khu công nghệ cao | Năm thành lập | Diện tích (ha) | Sản phẩm/hướng phát triển chính | |---|---|---|---| | Khu CNC Hoà Lạc (Hà Nội) | 1998 | 1 586,0 | Điện thoại thông minh 5G, thiết bị mạng 5G, ra-đa cảnh giới biển ứng dụng CN 4G/5G, cấu kiện động cơ máy bay, dụng cụ cắt gọt CN cao trong CN hàng không | | Khu CNC TP Hồ Chí Minh | 2002 | 913,2 | Vi điện tử – CNTT – viễn thông; cơ khí chính xác – tự động hoá; CN sinh học trong dược phẩm và môi trường; năng lượng mới – vật liệu mới – CN nano | | Khu CNC Đà Nẵng | 2010 | 1 128,4 | CNTT – truyền thông, phần mềm tin học; CN vật liệu mới, năng lượng mới; tự động hoá và cơ khí chính xác; CN môi trường, CN phục vụ hoá dầu; CN sinh học | | Khu CNC công nghệ sinh học Đồng Nai | 2016 | 207,8 | Nghiên cứu, ươm tạo, phát triển, chuyển giao, ứng dụng CN cao; đào tạo nhân lực CNC; sản xuất và kinh doanh SP CNC; cung ứng DV CNC trong lĩnh vực CN sinh học | | Khu CNC sinh học Hà Nội | 2025 | 199,0 | Y sinh học và dược phẩm sinh học; nông nghiệp CN cao; CN vi sinh và xử lí môi trường; thiết bị và giải pháp sinh học tiên tiến | Định hướng: Hình thành không gian đổi mới sáng tạo, ươm tạo doanh nghiệp và sản xuất sản phẩm CN cao, nâng cao năng lực KH-CN trong nước, trọng tâm là thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo.
Gợi ý trả lời
Phân tích hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp khu công nghệ cao ở nước ta
a) Khái niệm và vai trò
- Khu công nghệ cao là nơi tập trung, liên kết hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ cao; ươm tạo công nghệ cao và doanh nghiệp công nghệ cao; đào tạo nhân lực công nghệ cao; sản xuất, kinh doanh sản phẩm công nghệ cao và cung ứng dịch vụ công nghệ cao.
- Đây là hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở trình độ cao, có vai trò quan trọng: làm động lực thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước; thu hút các nguồn lực trong và ngoài nước để đẩy mạnh hoạt động công nghệ cao; tạo nhiều cơ hội việc làm cho người lao động.
b) Số lượng và sự phân bố
- Đến năm 2025, nước ta có 5 khu công nghệ cao đang hoạt động: Khu CNC Hoà Lạc (Hà Nội), Khu CNC TP Hồ Chí Minh, Khu CNC Đà Nẵng, Khu CNC công nghệ sinh học Đồng Nai và Khu CNC sinh học Hà Nội.
- Qua hình 16.2, các khu công nghệ cao phân bố không đều, chủ yếu gắn với những địa bàn có tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp lớn và điều kiện phát triển thuận lợi:
+ Tập trung ở ba trung tâm kinh tế – khoa học – công nghệ lớn: Hà Nội (Hoà Lạc ở phía tây), Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh.
+ Phân bố chủ yếu ở hai vùng kinh tế trọng điểm có tỉ trọng giá trị sản xuất công nghiệp cao nhất cả nước (từ 5,0% trở lên): Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam Bộ; ngoài ra có thêm Duyên hải miền Trung (Đà Nẵng).
- Nguyên nhân phân bố: đây là các địa bàn có cơ sở hạ tầng đồng bộ, giao thông thuận lợi (gần đường cao tốc, đường sắt, cảng, sân bay), nguồn nhân lực chất lượng cao, các viện – trường và khả năng thu hút đầu tư lớn.
c) Đặc điểm về quy mô và sản phẩm
- Quy mô diện tích khá lớn và chênh lệch: lớn nhất là Khu CNC Hoà Lạc (1 586,0 ha), tiếp đến Đà Nẵng (1 128,4 ha), TP Hồ Chí Minh (913,2 ha), Đồng Nai (207,8 ha) và nhỏ nhất là Khu CNC sinh học Hà Nội (199,0 ha).
- Thời gian thành lập trải dài từ sớm đến gần đây: Hoà Lạc (1998), TP Hồ Chí Minh (2002), Đà Nẵng (2010), Đồng Nai (2016) và Hà Nội (2025), cho thấy loại hình này ngày càng được mở rộng.
- Sản phẩm, hướng phát triển thuộc các lĩnh vực công nghệ cao, mũi nhọn: điện tử – viễn thông, công nghệ thông tin, thiết bị 5G, cơ khí chính xác – tự động hoá, vật liệu mới – năng lượng mới – công nghệ na-nô, công nghệ sinh học, y – dược sinh học, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ môi trường…
d) Định hướng phát triển
- Hình thành không gian đổi mới sáng tạo, ươm tạo doanh nghiệp và sản xuất sản phẩm công nghệ cao; nâng cao năng lực khoa học – công nghệ trong nước.
- Trọng tâm là thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái sáng tạo.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.