Sách giáo khoa Hoá học 10

Giải Bài 1 trang 58 SGK Hoá học 10

Bài 12. Liên kết cộng hoá trị   Đã kiểm

Đề bài

Viết công thức electron, công thức cấu tạo và công thức Lewis của các phân tử:

a) Bromine (Br2_2).

b) Hydrogen sulfide (H2_2S).

c) Methane (CH4_4).

d) Ammonia (NH3_3).

e) Ethene (C2_2H4_4).

g) Ethyne (C2_2H2_2).

Lời giải

Nguyên tắc chung

Trong liên kết cộng hoá trị, mỗi cặp electron dùng chung được biểu diễn như sau:
- Công thức electron: cặp electron chung đặt bằng hai dấu chấm (::) giữa hai nguyên tử; các cặp electron hoá trị chưa liên kết cũng ghi bằng dấu chấm.
- Công thức Lewis: thay mỗi cặp electron chung bằng một gạch nối, vẫn giữ các cặp electron chưa liên kết (ghi bằng dấu chấm).
- Công thức cấu tạo: chỉ giữ các gạch nối biểu diễn liên kết, bỏ hết các cặp electron chưa liên kết.

Quy tắc octet: H đạt 2 electron; C, N, S, Br đạt 8 electron.

---

a) Bromine Br2Br_2

Mỗi BrBr có 7 electron hoá trị, hai nguyên tử góp chung 1 cặp electron (liên kết đơn); mỗi BrBr còn 3 cặp electron chưa liên kết.
- Công thức electron: Br....:Br....\overset{..}{\underset{..}{Br}}:\overset{..}{\underset{..}{Br}} (giữa hai BrBr là cặp electron chung, mỗi BrBr còn 3 cặp chấm).
- Công thức Lewis: ∣Br‾‾−Br‾‾∣|\overline{\underline{Br}}-\overline{\underline{Br}}| — tức Br−BrBr-Br, mỗi BrBr còn 3 cặp electron riêng.
- Công thức cấu tạo: Br−BrBr-Br.

b) Hydrogen sulfide H2SH_2S

SS có 6 electron hoá trị, tạo 2 liên kết đơn với 2 HH, còn lại 2 cặp electron chưa liên kết.
- Công thức electron: H:S....:HH:\overset{..}{\underset{..}{S}}:H.
- Công thức Lewis: H−S....−HH-\overset{..}{\underset{..}{S}}-H (SS còn 2 cặp electron riêng).
- Công thức cấu tạo: H−S−HH-S-H (phân tử gấp khúc).

c) Methane CH4CH_4

CC có 4 electron hoá trị, tạo 4 liên kết đơn với 4 HH, không còn electron riêng.
- Công thức electron: CC ở giữa, bốn cặp electron chung (::) nối với 4 HH.
- Công thức Lewis == Công thức cấu tạo (không có cặp electron riêng):
H−CHH−HH-\overset{\textstyle H}{\underset{\textstyle H}{C}}-H

d) Ammonia NH3NH_3

NN có 5 electron hoá trị, tạo 3 liên kết đơn với 3 HH, còn 1 cặp electron chưa liên kết.
- Công thức electron: NN ở giữa, ba cặp electron chung với 3 HH và 1 cặp chấm riêng trên NN.
- Công thức Lewis: H−N..(−H)−HH-\overset{..}{N}(-H)-H (NN còn 1 cặp electron riêng).
- Công thức cấu tạo: NN nối 3 HH bằng 3 liên kết đơn (dạng chóp tam giác):
H−NH−HH-\underset{\textstyle H}{N}-H

e) Ethene C2H4C_2H_4

Mỗi CC tạo 2 liên kết đơn với 2 HH và góp chung 2 cặp electron với CC kia ⇒\Rightarrow liên kết đôi C=CC=C. Không còn cặp electron riêng.
- Công thức electron: giữa hai CC là 2 cặp electron chung (::::); mỗi CC liên kết với 2 HH.
- Công thức Lewis == Công thức cấu tạo:
CHH=CHH\overset{\textstyle H}{\underset{\textstyle H}{C}}=\overset{\textstyle H}{\underset{\textstyle H}{C}}
tức H2C=CH2H_2C=CH_2.

g) Ethyne C2H2C_2H_2

Mỗi CC tạo 1 liên kết đơn với 1 HH và góp chung 3 cặp electron với CC kia ⇒\Rightarrow liên kết ba C≡CC\equiv C. Không còn cặp electron riêng.
- Công thức electron: giữa hai CC là 3 cặp electron chung (::::::); mỗi CC liên kết với 1 HH.
- Công thức Lewis == Công thức cấu tạo: H−C≡C−HH-C\equiv C-H.

Đáp số

a) Br−BrBr-Br (liên kết đơn), mỗi BrBr còn 3 cặp electron riêngb) H−S−HH-S-H (2 liên kết đơn), SS còn 2 cặp electron riêng, phân tử gấp khúcc) CH4CH_4: CC liên kết đơn với 4 HH, không có cặp electron riêngd) NH3NH_3: NN liên kết đơn với 3 HH, NN còn 1 cặp electron riêng, dạng chóp tam giáce) H2C=CH2H_2C=CH_2: liên kết đôi C=CC=C, mỗi CC mang 2 HH, không có cặp electron riêngg) H−C≡C−HH-C\equiv C-H: liên kết ba C≡CC\equiv C, mỗi CC mang 1 HH

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.